1890 දශකයේ බ්රිතාන්ය යටත් විජිත පාලනයට එරෙහිව සිම්බාබ්වේ දේශයේ සිදු වූ පළමු “චිමුරේන්ගා” (Chimurenga) නිදහස් සටනට නායකත්වය දුන් විරුවන්ගේ හිස්කබල් ඇතුළු සිරුරු කොටස් සොයා ගැනීමට සහාය වන ලෙස එම විරුවන්ගේ පරම්පරාගත ඥාතීන් බ්රිතාන්යයෙන් විශේෂ ඉල්ලීමක් කර තිබේ. ලන්ඩනයේ ස්වභාවික විද්යා කෞතුකාගාරය (Natural History Museum) සහ කේම්බ්රිජ් විශ්වවිද්යාලය (University of Cambridge) සතුව මෙම සිරුරු කොටස් පවතින බවට ඔවුන් විශ්වාසය පළ කරයි.
බ්රිතාන්ය හමුදා විසින් අත්අඩංගුවට ගෙන හිස ගසා මරා දැමූ චීෆ් මකොනි (Chief Makoni) වැනි විරුවන්ගේ හිස්කබල් එකල එංගලන්තයට රැගෙන ගොස් ඇති බව ඉතිහාසඥයෝ පෙන්වා දෙති. මෙම ඥාතීන් අදාළ ආයතන වෙත ලිපි යවමින් ඉල්ලා සිටින්නේ මෙම සිරුරු කොටස් හඳුනා ගැනීම සඳහා සිම්බාබ්වේ සහ බ්රිතාන්ය විශේෂඥයන්ගෙන් සැදුම්ලත් කාර්ය සාධක බලකායක් පිහිටුවන ලෙසයි. එසේම හිස්කබල්වල අනන්යතාවය තහවුරු කර ගැනීම සඳහා අවශ්ය DNA සාම්පල ලබා දීමට ද ඔවුන් කැමැත්ත පළ කර ඇත.
සිම්බාබ්වේ වැසියන්ගේ විශ්වාසයට අනුව, මියගිය මුතුන් මිත්තන්ගේ ආත්මයන් දෙවියන් වහන්සේ සමඟ සන්නිවේදනය කිරීමට ඇති එකම මාර්ගයයි. එබැවින් මෙම විරුවන්ගේ සිරුරු කොටස් මෙතෙක් මව්බිමට රැගෙන ඒමට නොහැකි වීම නිසා තමන් තවමත් අධ්යාත්මික පීඩාවකින් පසුවන බව එම ඥාතීහු පවසති. කෙසේ වෙතත්, අදාළ බ්රිතාන්ය කෞතුකාගාර පවසන්නේ තම එකතුන් තුළ සිම්බාබ්වේ නිදහස් සටනේ නායකයන්ගේ යැයි හඳුනාගත හැකි සිරුරු කොටස් මෙතෙක් හමු වී නොමැති බවයි.
“ද ගාඩියන්” (The Guardian) පුවත්පත කළ අනාවරණයකට අනුව, බ්රිතාන්යයේ විශ්වවිද්යාල සහ කෞතුකාගාර සතුව අප්රිකානු රටවලින් පැහැරගත් මිනිස් සිරුරු කොටස් 11,800කට අධික ප්රමාණයක් පවතී. මෙම ඓතිහාසික අසාධාරණය නිවැරදි කර තම මුතුන් මිත්තන්ගේ දේහයන් නිසි ගෞරව සහිතව මිහිදන් කිරීමට අවස්ථාව ලබා දෙන ලෙස සිම්බාබ්වේ වැසියෝ ජාත්යන්තර ප්රජාවෙන් ඉල්ලා සිටිති.
