ඉරාන යුද්ධයේ ආරම්භක අවධියේදී ඉන්දීය සාගරයේ පිහිටි උපායමාර්ගිකව වැදගත් ඩියාගෝ ගාර්ෂියා (Diego Garcia) හමුදා කඳවුර භාවිත කිරීමට බ්රිතාන්යය විසින් ඇමරිකාවට අවසර ලබා නොදීම හේතුවෙන් ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සිය දැඩි අප්රසාදය පළ කර තිබේ. අද (2026 මාර්තු 06) වයිට් හවුස් හි පැවැති හමුවකදී ඔහු ප්රකාශ කළේ, බ්රිතාන්යයේ මෙම “නොසහයෝගී” පිළිවෙත නිසා ඇමරිකානු ප්රහාරක යානා ගොඩබැස්වීමට වෙනත් ස්ථාන සෙවීමට දින 3ක් හෝ 4ක් වැනි වටිනා කාලයක් වැය වූ බවයි. “එම මෝඩ දූපත සම්බන්ධයෙන් එක්සත් රාජධානිය ඉතාමත් සහයෝගීතාවයෙන් තොරව කටයුතු කළා” යනුවෙන් ට්රම්ප් මෙහිදී පවසා ඇති අතර, බ්රිතාන්ය අගමැති කීර් ස්ටාර්මර් (Keir Starmer) වින්ස්ටන් චර්චිල් වැනි නායකයෙකු නොවන බවට ද ඔහු උපහාසාත්මකව ප්රකාශ කළේය.
ඩියාගෝ ගාර්ෂියා ඇතුළු චාගෝස් දූපත් සමූහයේ ස්වෛරීභාවය මොරිෂස් රාජ්යයට පැවරීමට බ්රිතාන්යය ගෙන ඇති තීරණය ද ට්රම්ප්ගේ දැඩි දෝෂදර්ශනයට ලක් විය. මෙම දූපත් මොරිෂස් වෙත ලබා දීම “මහා මෝඩකමක්” ලෙස හැඳින්වූ ඔහු, ඉන්දීය සාගරයේ පවතින ඇමරිකාවේ එකම ප්රධාන හමුදා මධ්යස්ථානය කෙරෙහි පවතින දිගුකාලීන පාලනය මේ හරහා අහිමි වනු ඇතැයි අනතුරු ඇඟවීය. මෙම භූ දේශපාලනික අර්බුදය හමුවේ බ්රිතාන්යය සහ ඇමරිකාව අතර පවතින “විශේෂ සබඳතාවය” (Special Relationship) දැඩි ලෙස පළුදු වී ඇති බවත්, යුද්ධය සම්බන්ධයෙන් බ්රිතාන්යය අනුගමනය කරන “නීතිමය ප්රවේශය” ඇමරිකානු මිලිටරි මෙහෙයුම්වලට බාධාවක් වී ඇති බවත් ජාත්යන්තර මාධ්ය වාර්තා කරයි.
මේ අතර, චාගෝස් දූපත්වල අයිතිය ඉල්ලා සිටින මොරිෂස් රාජ්යය, ඉරානයට එරෙහිව ඇමරිකාව සහ ඊශ්රායලය දියත් කර ඇති ප්රහාර නීතිවිරෝධී බව පවසමින් ඒවා හෙළා දැක ඇති බව වාර්තා වේ. මොරිෂස් රජය විසින් නිකුත් කළ නිල නිවේදනයක දැක්වෙන්නේ මෙම යුද්ධයට සහය දීම සඳහා සිය භූමිය (ඩියාගෝ ගාර්ෂියා) භාවිත කිරීමට ඉඩ දීම පිළිබඳව තමන් නැවත සලකා බලන බවයි. මෙම තත්ත්වය හමුවේ ඉන්දීය සාගරයේ ඇමරිකානු නාවික සහ ගුවන් බලය පවත්වාගෙන යාම තීරණාත්මක අර්බුදයකට ලක්ව ඇති අතර, ට්රම්ප් පාලනය මේ සම්බන්ධයෙන් බ්රිතාන්යයට සිය උපරිම රාජ්ය තාන්ත්රික පීඩනය එල්ල කරමින් සිටියි.
