හින්දු කුෂ් හිමාලය (Hindu Kush Himalayas) කලාපයේ ග්ලැසියර දියවීමේ වේගය වසර 2000 සිට දෙගුණ වී ඇති බව ඒකාබද්ධ කඳුකර සංවර්ධනය සඳහා වූ ජාත්යන්තර මධ්යස්ථානය (ICIMOD) මඟින් නිකුත් කළ නවතම වාර්තාවක් පෙන්වා දෙයි. ‘1990 සිට 2020 දක්වා හින්දු කුෂ් හිමාලය කලාපයේ ග්ලැසියරවල වෙනස් වන ගතිකත්වය’ මැයෙන් නිකුත් වූ මෙම වාර්තාව මඟින් ග්ලැසියර 63,761ක් සිතියම්ගත කර ඇති අතර, පසුගිය දශකය තුළ අධික ලෙස ග්ලැසියර දියවීම නිසා මාරාන්තික ගංවතුර සහ දිගුකාලීන ජල අනාරක්ෂිත භාවයක් ඇතිවීමේ දැඩි අවදානමක් පවතින බව අවධාරණය කරයි.
ධ්රැව ප්රදේශවලින් බැහැරව ලොව විශාලතම අයිස් ප්රමාණය පවතින මෙම කලාපය, ආසියාවේ ප්රධාන ගංගා පද්ධති 10කට වැඩි ප්රමාණයක මූලාශ්රය වන අතර බිලියන සංඛ්යාත ජනතාවකගේ ආහාර, ජලය සහ බලශක්ති අවශ්යතා සපුරාලයි. වාර්තාවට අනුව, මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 4,500ත් 6,000ත් අතර පිහිටි ග්ලැසියර ප්රමාණයෙන් 78%ක්ම උන්නතාංශය මත පදනම් වූ උණුසුම් වීමේ (elevation-dependent warming) සංසිද්ධියට නිරාවරණය වී ඇත. මෙහිදී පහත් බිම්වලට වඩා ඉහළ උන්නතාංශවල උෂ්ණත්වය වේගයෙන් ඉහළ යන බැවින් ග්ලැසියර දියවීම වේගවත් වී තිබේ.
ග්ලැසියර ආශ්රිතව සිදුවන මෙම වෙනස්කම් නිසා මෑත කාලයේදී ඉන්දියාවේ උත්තරාකන්ඩ් සහ සිකිම් ප්රදේශවල සිදු වූ මාරාන්තික ගංවතුර සහ ව්යසනයන් මෙහි බිහිසුණු බව මනාව පෙන්නුම් කරයි. 2021 වසරේ චමෝලි (Chamoli) ව්යසනයෙන් පුද්ගලයන් 200කට අධික පිරිසක් මියගිය අතර, 2023 ඔක්තෝබර් මාසයේදී සිකිම්හි ලොනැක් වැව (South Lhonak lake) පිටාර ගැලීමෙන් පුද්ගලයන් 50කට වැඩි පිරිසක් ජීවිතක්ෂයට පත් විය. මෙම තත්ත්වය හමුවේ ගෝලීය උණුසුම පාලනය කිරීම සහ හිමාලය කලාපයේ පරිසර පද්ධතිය සුරැකීම සමස්ත ලෝක ප්රජාවගේම වගකීමක් බව ICIMOD වාර්තාව වැඩිදුරටත් සඳහන් කරයි.
