වසර 15කට පසු ඉන්දියාවේ ප්රථම ජන සංගණනය අද (01) සිට අති උත්කර්ෂවත් අන්දමින් ආරම්භ විය. ලොව වැඩිම ජනගහනයක් සහිත රට වන ඉන්දියාවේ බිලියන 1.4කට අධික ජනතාවක් නිලධාරීන් මිලියන තුනකගේ සහභාගීත්වයෙන් මෙලෙස ගණනය කිරීමට නියමිතය. 2021 වසරේ පැවැත්වීමට නියමිතව තිබූ මෙම සංගණනය කොවිඩ් වසංගතය සහ පරිපාලනමය හේතු මත මෙලෙස වසර කිහිපයක් ප්රමාද වී තිබේ.
මෙවර සංගණනය ප්රධාන අදියර දෙකකින් සමන්විත වන අතර එහි පළමු අදියර යටතේ නිවාස තත්ත්වය, පහසුකම් සහ දේපොළ පිළිබඳ තොරතුරු රැස් කෙරේ. මෙහිදී සෑම නිවසකින්ම ප්රශ්න 33ක් ඇසීමට නියමිත අතර, නිවසේ වහලය සකස් කර ඇති ආකාරය, ප්රධාන ආහාරය, අන්තර්ජාල පහසුකම් සහ විවාහක යුවළ සංඛ්යාව වැනි කරුණු ඒ අතර වේ. දෙවන අදියර 2027 පෙබරවාරි මාසයේදී පැවැත්වීමට නියමිත අතර එහිදී ජන විකාශනය, අධ්යාපනය සහ සංක්රමණ තොරතුරු රැස් කරනු ඇත.
ඉතිහාසයේ ප්රථම වතාවට ඉන්දියාව මෙම සංගණනය ඩිජිටල් ක්රමයට (Digital Census) සිදු කරන අතර, නිලධාරීන් ජංගම යෙදුම් (Mobile Apps) හරහා දත්ත රැස් කරනු ලබයි. මීට අමතරව භාෂා 16කින් සමන්විත වෙබ් අඩවියක් හරහා ජනතාවට තමන්ගේ තොරතුරු ස්වයංව ඇතුළත් කිරීමේ පහසුකම ද ලබා දී තිබේ. ඉන්දියාවේ කුල දත්ත (Caste data) ද මෙවර සංගණනයට ඇතුළත් කර ඇති අතර, එය එරට ඉදිරි සුභසාධන සහ දේශපාලන තීරණ සඳහා ඉතා තීරණාත්මක වනු ඇත.
