දශක තුනකට වැඩි කාලයක් ඉරානයේ පාලන බලය හෙබවූ උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනි (Ayatollah Ali Khamenei) ගේ හදිසි වියෝව, එරට පාලන තන්ත්රයේ දැවැන්ත පරිවර්තනයක ආරම්භය හෙවත් ඉරානයේ ‘බර්ලින් තාප්පය බිඳවැටීමේ මොහොත’ (Berlin Wall moment) ලෙස විචාරකයෝ හඳුන්වති. පසුගිය සෙනසුරාදා ටෙහෙරාන් නුවර පිහිටි ඔහුගේ නිවස ඉලක්ක කර ගනිමින් ඊශ්රායලය එල්ල කළ මිසයිල ප්රහාරයකින් 86 හැවිරිදි කමේනි සහ ඔහුගේ බිරිඳ ජීවිතක්ෂයට පත් විය.
වසර 37ක් පුරා ඉරානයේ ඉහළම ආගමික සහ දේශපාලන බලධාරියා ලෙස කටයුතු කළ කමේනිගේ අභාවයත් සමඟ එරට තුළ විශාල දේශපාලන රික්තයක් නිර්මාණය වී තිබේ. ඔහුගෙන් පසු පාලනය භාර ගැනීමට ඔහුගේ පුත් මොජ්තාබා කමේනි (Mojtaba Khamenei) ඉදිරියෙන් සිටින නමුත්, දැනට පවතින යුදමය වාතාවරණය හමුවේ නව නායකයෙකු තෝරා පත් කර ගැනීමේ ක්රියාවලිය දැඩි අභියෝගයකට ලක්ව ඇත. ආරක්ෂක හේතූන් මත ඔහුගේ අවමංගල්ය උත්සවය දින නියමයකින් තොරව කල් දමා ඇති අතර, නව නායකයා තෝරා පත් කර ගන්නා පූජක මණ්ඩලය (Assembly of Experts) ද රහසිගතව රැස්වන බව වාර්තා වේ.
සැප්තැම්බර් මාසයේ පැවති තරුණ නැගිටීම් සහ වත්මන් ඇමරිකානු-ඊශ්රායල ප්රහාර හමුවේ ඉරාන වැසියන් තුළ පැවති බිය තුරන් වෙමින් පවතින බවත්, බිය මත පදනම් වූ ඒකාධිපති පාලනයකට තවදුරටත් පැවතීම දුෂ්කර බවත් ස්ටැන්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්යාලයේ මහාචාර්ය අබ්බාස් මිලානි පවසයි. කෙසේ වෙතත්, ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය (IRGC) මෙම අවස්ථාව දේශප්රේමීත්වය ඉස්මතු කිරීමට සහ තම බලය තහවුරු කර ගැනීමට යොදා ගනු ඇතැයි තවත් විචාරකයෝ මත පළ කරති.
කමේනිගේ අභාවයත් සමඟ ඉරාන ඉස්ලාමීය සමූහාණ්ඩුවේ ‘වේලායත්-ඊ ෆාකි’ (Velayat-e Faqih) හෙවත් ඉස්ලාමීය නීති විශාරද පාලන ක්රමය කෙරෙහි ජනතා විශ්වාසය බිඳ වැටී ඇති බවත්, මෙය රටේ සමස්ත පද්ධතියේම වෙනසක සලකුණක් බවත් පෙනී යයි.
