පසුගිය පෙබරවාරි 28 වනදා ආරම්භ වූ ඉරාන-ඇමෙරිකානු යුද ගැටුම් හේතුවෙන් ලෝකයේ ප්රධානතම තෙල් ප්රවාහන මාර්ගය වන හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) හරහා නෞකා ගමනාගමනය අඩාල වී ඇති නමුත්, එය තාවකාලික තත්ත්වයක් වනු ඇතැයි ෆිච් රේටින්ග්ස් (Fitch Ratings) ආයතනය අද (06) පෙන්වා දුන්නේය. ලෝක වෙළඳපොළේ පවතින අධික තෙල් සැපයුම සහ විකල්ප නල මාර්ග පද්ධති ක්රියාත්මක වීම හේතුවෙන්, යුද්ධය නිසා තෙල් මිල අසාමාන්ය ලෙස ඉහළයාම යම් මට්ටමකට පාලනය වනු ඇති බව ඔවුන්ගේ නවතම වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
ආරක්ෂක අවදානම සහ රක්ෂණ ආවරණ අවලංගු වීම නිසා ප්රධාන තෙල් නෞකා මෙම මුහුදු මාර්ගය මගහැර ගියද, ලෝකයේ දිනක තෙල් අවශ්යතාවයෙන් පහෙන් එකක් එනම් බැරල් මිලියන 20ක් පමණ ප්රවාහනය වන්නේ මෙම සන්ධිය හරහාය. සෞදි අරාබිය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය සහ කුවේට් වැනි රටවල තෙල් අපනයනයට මෙම මාර්ගය අතිශය තීරණාත්මක බැවින්, දිගුකාලීන අවහිරතාවයක් ඇති වීමට ලෝක බලවතුන් ඉඩ නොතබනු ඇතැයි ෆිච් ආයතනය විශ්වාස කරයි. අවහිරතාවය දිගු වුවහොත් අතීතයේ පැවති ඉරාන-ඉරාක යුද්ධයේදී මෙන් නාවික හමුදා ආරක්ෂාව යටතේ නෞකා මෙහෙයවීමට ජාත්යන්තර ප්රජාව පෙළඹෙනු ඇත.
ෆිච් වාර්තාවට අනුව 2025 වසරේදී තෙල් සැපයුම ඉල්ලුමට වඩා බැරල් මිලියන 3කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, 2026 වසරේදී ද එම ප්රවණතාවය එලෙසම පවතිනු ඇත. ලෝකයේ දැනට පවතින තෙල් තොග බැරල් බිලියන 8.2ක් වන අතර, එය හෝමූස් සන්ධිය සම්පූර්ණයෙන් වැසී ගියහොත් දින 400ක ලෝක අවශ්යතාවය පියවා ගැනීමට ප්රමාණවත් වේ. මීට අමතරව සෞදි අරාබිය සතු රතු මුහුද දක්වා විහිදෙන නල පද්ධතිය සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේ ෆුජයිරා (Fujairah) නල පද්ධතිය හරහා මෙම අවහිරතාවයේ බලපෑම අවම කර ගැනීමට යම් ඉඩක් පවතී.
කෙසේ වෙතත් යුද්ධයේ තීව්රතාවය සහ පවතින කාලය පිළිබඳව තවමත් පවතින්නේ විශාල අවිනිශ්චිතතාවයකි. මැදපෙරදිග තෙල් නිපදවන යටිතල පහසුකම්වලට සෘජු හානි සිදුවුවහොත් හෝ ඉරානයේ තෙල් නිෂ්පාදනය මුළුමනින්ම නතර වුවහොත්, ෆිච් ආයතනය මුලින් අපේක්ෂා කළ බැරලයක සාමාන්ය මිල වූ ඩොලර් 63 සීමාව ඉක්මවා යාමට ඉඩ ඇති බවට ද ඔවුහු අනතුරු අඟවති. මේ වන විට වෙළඳපොළේ පවතින තෙල් මිල උච්චාවචනය වීම පිළිබඳව ගෝලීය ව්යවසායකයින් සහ කර්මාන්තකරුවන් දැඩි විමසිල්ලෙන් පසුවන බව ද අමාත්යාංශ මට්ටමින් වාර්තා වේ.
