ලොව ප්රධානතම බලශක්ති සැපයුම් මාර්ගයක් වන හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) හදිසියේ වැසී ගියහොත්, ඒ හේතුවෙන් ලොව දරුණුතම ආර්ථික සහ ආහාර සුරක්ෂිතතා බලපෑමට ලක්වන රටවල් අතර දෙවැනි ස්ථානයට ශ්රී ලංකාව පත්ව ඇති බව ජර්මනියේ කීල් ලෝක ආර්ථික ආයතනය (Kiel Institute) විසින් නිකුත් කරන ලද 2026 මාර්තු වාර්තාවකින් අනතුරු අඟවා තිබේ. “හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය වැසීමේ පිරිවැය: බලශක්ති බාධක සහ ගෝලීය ආහාර සුරක්ෂිතතාව” යන මැයෙන් යුත් මෙම අධ්යයනයට අනුව, එවැනි තත්ත්වයක් තුළ ශ්රී ලංකාවේ ආහාර මිල ගණන් සියයට 15කට වඩා වැඩි අගයකින් ක්ෂණිකව ඉහළ යා හැකි බව පෙන්වා දී ඇත. ලෝකයේ තෙල් අවශ්යතාවයෙන් පහෙන් එකක් සහ ස්වාභාවික වායු (LNG) අවශ්යතාවයෙන් හතරෙන් එකක් මෙම මුහුදු මාර්ගය හරහා ප්රවාහනය කෙරෙන බැවින්, එහි සිදුවන අවහිරතාවක් ශ්රී ලංකාව වැනි රටවලට මාරාන්තික බලපෑමක් එල්ල කරනු ඇත.
පර්යේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ මෙය හුදෙක් බලශක්ති අර්බුදයක් පමණක් නොව, ඉතා ඉක්මනින් ආහාර සුරක්ෂිතතා හදිසි අවස්ථාවක් දක්වා වර්ධනය වන්නක් බවයි. ශ්රී ලංකාව මෙම අවදානමට දැඩිව නිරාවරණය වීමට හේතු තුනක් බලපාන අතර, ඒවා නම් ආනයනික බලශක්තිය මත පදනම් වීම, ආනයනික රසායනික පොහොර මත යැපීම සහ විකල්ප සම්පත් සීමිත මහා පරිමාණ කෘෂිකාර්මික අංශයක් පැවතීමයි. විශේෂයෙන්ම මාර්තු සහ අප්රේල් මාසවල පවතින වගා කන්නයකදී මෙවැනි බාධාවක් ඇති වුවහොත්, නයිට්රජන් පොහොර හිඟය හේතුවෙන් සමස්ත කන්නයේම අස්වැන්න අහිමි වී යාමේ දැඩි අවදානමක් පවතී. ඇමෙරිකාව වැනි රටවලට මෙයින් සිදුවන බලපෑම සියයට 0.07ක් වැනි අවම අගයක් වුවද, දකුණු ආසියානු රටවලට ඉන් සිදුවන සුභසාධන හානිය 10 ගුණයකින් හෝ 20 ගුණයකින් වැඩි විය හැකි බව වාර්තාව පවසයි.
මෙම අවදානම අවම කර ගැනීම සඳහා, ඛනිජ තෙල් සුරක්ෂිතතාව සේම පොහොර සුරක්ෂිතතාව පිළිබඳව ද රජය දැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතු බවත්, ඒ සඳහා උපායමාර්ගික පොහොර සංචිත පවත්වාගෙන යාම අත්යවශ්ය බවත් කීල් ආයතනය නිර්දේශ කරයි. හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ අවහිරතාවක් යනු ලෝකයේ දුප්පත් ජනතාවගේ ආහාර වේලට සෘජුවම එල්ල වන ප්රහාරයක් බව පවසන මෙම වාර්තාව, ජාත්යන්තර දේශපාලන අස්ථාවරත්වය හමුවේ ශ්රී ලංකාව වැනි රටවල් වඩාත් විමසිලිමත් විය යුතු බව අවධාරණය කරයි.
