ඉරාන යුද්ධය හේතුවෙන් හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) හරහා නාවික ගමනාගමනය දැඩි අවදානමකට ලක්ව ඇති අතර, ආරක්ෂිතව යාත්රා කිරීම සඳහා ඉරාන බලධාරීන්ගේ පූර්ව අවසරය ලබා ගැනීමට ලොව පුරා නෞකා හිමියන්ට සිදුව තිබේ. 2026 මාර්තු 26 වනදා වන විට ලැබෙන වාර්තා අනුව, මෙම මුහුදු සීමාව හරහා ගමන් කිරීමේදී රක්ෂණ ගාස්තු (Insurance costs) නෞකාවේ වටිනාකමෙන් 5% සිට 10% දක්වා සීමාවකට, එනම් පෙර පැවති මට්ටමට වඩා 60 ගුණයකින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇත.
පසුගිය අඟහරුවාදා තායිලන්තයේ ‘Bangchak Corporation’ සමාගමට අයත් බොරතෙල් ප්රවාහන නෞකාවක් ඉරාන බලධාරීන් සමඟ පැවැති සාකච්ඡාවලින් අනතුරුව ආරක්ෂිතව සමුද්ර සන්ධිය තරණය කර ඇත. තායිලන්ත විදේශ අමාත්යවරයා පැවසුවේ සිය රටේ තවත් නෞකාවක් (SCG Chemicals සමාගමට අයත්) අවසර ලැබෙන තෙක් පර්සියානු බොක්කේ රැඳී සිටින බවයි. ඉරානය ප්රකාශ කර ඇත්තේ “සතුරු නොවන” (Non-hostile) නෞකාවලට පමණක් පූර්ව සම්බන්ධීකරණය යටතේ ගමන් කිරීමට ඉඩ ලබා දෙන බවයි.
මෙම තත්ත්වය හමුවේ ලෝක තෙල් සහ ස්වභාවික වායූ සැපයුමෙන් පහෙන් එකක් (20%) ගමන් කරන මෙම මාර්ගය “තාක්ෂණිකව විවෘත වුවද ප්රායෝගිකව වසා දැමූ” (Effectively closed) මට්ටමක පවතී. ඉහළ යන රක්ෂණ වියදම් සහ යුද අවදානම නිසා නෞකා හිමියන් මෙම කලාපයට ඇතුළු වීමට මැලි වීම ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් මිල ඉහළ යාමට ද ප්රධාන හේතුවක් වී ඇත. දැනටමත් නෞකා 150කට අධික සංඛ්යාවක් අවදානම මගහැරීම සඳහා සමුද්ර සන්ධියෙන් පිටත නැංගුරම් ලා තිබේ.
