ඉරානයට එරෙහිව සිය හමුදාමය ක්රියාමාර්ගය සාධාරණීකරණය කිරීමට ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ඉදිරිපත් කළ කරුණු සම්බන්ධයෙන් අමෙරිකානු බුද්ධි අංශ සහ ජාත්යන්තර දේශපාලන විචාරකයන් අතර දැඩි සැකයක් සහ විවේචනයක් මතු වී තිබේ. ට්රම්ප් පරිපාලනය පවසන්නේ ඉරානය විසින් අමෙරිකානු භූමියට පවා එල්ල කළ හැකි “ආසන්න තර්ජනයක්” (Imminent threat) පවතින බව වුවද, බුද්ධි වාර්තා මගින් එම ප්රකාශය තහවුරු නොවන බව වෝල් ස්ට්රීට් ජර්නල් (WSJ) පුවත්පත ඇතුළු මාධ්ය වාර්තා පෙන්වා දෙයි.
ඉරානය විසින් අමෙරිකානු ප්රධාන භූමියට ළඟා විය හැකි අන්තර් මහද්වීපික බැලිස්ටික් මිසයිල (ICBM) නිපදවමින් සිටින බවට ට්රම්ප් චෝදනා කළද, අමෙරිකානු ආරක්ෂක බුද්ධි ඒජන්සිය (DIA) පසුගිය වසරේ නිකුත් කළ වාර්තාවක දැක්වෙන්නේ ඉරානය එවැනි හැකියාවක් ලබා ගැනීමට තවත් වසර 5ත් 10ත් අතර කාලයක් ගතවනු ඇති බවයි. එබැවින් දැනට පවතින තර්ජනය “ආසන්න එකක්” නොවන බව විවේචකයන්ගේ මතය වී තිබේ.
ට්රම්ප් පරිපාලනය පවසන්නේ ඉරානය සමඟ පැවැත්වූ න්යෂ්ටික සාකච්ඡා (Geneva/Oman talks) අසාර්ථක වූ බැවින් යුද්ධය අවසන් විකල්පය වූ බවයි. කෙසේ වෙතත්, මැදිහත්කරුවන් පවසන්නේ ඉරානය සිය න්යෂ්ටික වැඩසටහන සීමා කිරීමට යම් එකඟතාවන් පළ කර තිබියදී, ට්රම්ප් රජය විසින් කිසිදු සහනයක් ලබා නොදී යුද්ධය කරා ඉක්මන් වූ බවයි.
අමෙරිකාව තුළ පවතින දේශීය දේශපාලන අර්බුද සහ විවිධ පරීක්ෂණවලින් මහජන අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීම සඳහා මෙම “වෙනතකට යොමු කරන යුද්ධය” (Diversionary war) ආරම්භ කර ඇති බවට විපක්ෂ ඩිමොක්රටික් පාර්ශවයෙන් චෝදනා එල්ල වේ. සෙනෙට් සභාවේ ඩිමොක්රටික් නායක චක් ෂූමර් පවසා ඇත්තේ මෙය “අවශ්යතාවයක් නිසා නොව, තේරීමක් නිසා ඇති කරගත් යුද්ධයක්” (War of choice) බවයි.
එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ අනුමැතියකින් තොරව සහ කොංග්රස් මණ්ඩලයේ අවසරයකින් තොරව මෙම ප්රහාර දියත් කිරීම ජාත්යන්තර නීතිය උල්ලංඝනය කිරීමක් බවට චැතම් හවුස් (Chatham House) වැනි ජාත්යන්තර ආයතන පෙන්වා දෙයි. අයතුල්ලා අලි කමේනි ඝාතනය කිරීම සහ ඉරානයේ පාලන තන්ත්රය පෙරළා දැමීමට (Regime change) උත්සාහ කිරීම කලාපය පුරා දැවැන්ත අස්ථාවරත්වයක් සහ සරණාගත අර්බුදයක් නිර්මාණය කළ හැකි බවට අනතුරු ඇඟවේ.
