ලෝක සතුට පිළිබඳ වාර්තාව 2026 මගින් නිකුත් කරන ලද නවතම දත්තවලට අනුව, ලොව පුරා තරුණ පරපුරේ මානසික සුවතාවය කෙරෙහි සමාජ මාධ්ය භාවිතය දැඩි ලෙස බලපාන බවට බරපතල අනතුරු ඇඟවීමක් කර තිබේ. විශේෂයෙන්ම පසුගිය වසර 15 ක කාලය තුළ උතුරු ඇමරිකාව සහ බටහිර යුරෝපය වැනි කලාපවල තරුණයන්ගේ සතුට මට්ටම සැලකිය යුතු ලෙස පහත වැටී ඇති අතර, එය සමාජ මාධ්ය භාවිතය සීඝ්රයෙන් ඉහළ ගිය කාල සීමාව සමඟ සෘජුවම සමපාත වන බව එම වාර්තාව පෙන්වා දෙයි. රටවල් 47 ක දත්ත විශ්ලේෂණය කිරීමේදී පෙනී ගොස් ඇත්තේ දිනකට පැය හතකට වඩා වැඩි කාලයක් සමාජ මාධ්යවල රැඳී සිටින නව යොවුන් වියේ පසුවන්නන්ගේ ජීවන තෘප්තිය, පැයකට වඩා අඩුවෙන් එය භාවිත කරන පිරිසට සාපේක්ෂව ඉතා අඩු මට්ටමක පවතින බවයි. මෙම අහිතකර බලපෑම පිරිමි ළමයින්ට වඩා ගැහැණු ළමයින් කෙරෙහි වඩාත් තදින් දැනෙන බව ද නිරීක්ෂණය වී තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, සියලුම ආකාරයේ තිර කාලයන් (Screen time) හානිකර නොවන බව මෙම වාර්තාව මගින් පැහැදිලි කර ඇත. අන් අය සමඟ අර්ථවත් ලෙස අදහස් හුවමාරු කර ගැනීම, නව දේවල් ඉගෙනීම හෝ නිර්මාණාත්මක අන්තර්ගතයන් සැකසීම වැනි ක්රියාකාරකම් සඳහා සමාජ මාධ්ය භාවිත කිරීමෙන් යහපත් මානසික ප්රතිඵල ලැබෙන නමුත්, කිසිදු අරමුණකින් තොරව තොරතුරු බැලීම, ක්රීඩා කිරීම සහ විනෝදාස්වාදය සඳහාම පමණක් යොමු වීම මානසික ආතතිය සහ විශාදය (Depression) වැනි තත්ත්වයන් වර්ධනය වීමට හේතු වේ. ඇල්ගොරිතම මගින් මෙහෙයවන වේදිකාවන් සහ ‘Influencer’ සංස්කෘතිය හරහා තමන්ව නිරන්තරයෙන් අන් අය සමඟ සැසඳීමට පෙළඹීම තරුණ පිරිස් අතර මානසික පීඩනය වැඩි වීමට ප්රධාන හේතුවක් වී තිබේ. මෙම තත්ත්වය බටහිර රටවල දැඩි ලෙස දක්නට ලැබුණද, ලතින් ඇමරිකාව සහ මැදපෙරදිග වැනි කලාපවල සමාජ මාධ්ය භාවිත කරන ආකාරය අනුව එහි ප්රතිඵල විවිධ විය හැකි බව ද වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
ලෝක සතුට පිළිබඳ දර්ශකයේ 134 වැනි ස්ථානයේ පසුවන ශ්රී ලංකාව තුළ ද මෙවැනිම ඩිජිටල් ප්රවණතාවන් සහ සමාජ මාධ්ය භාවිතයේ වර්ධනයක් දක්නට ලැබෙන බැවින්, එය මෙරට අනාගත පරපුරේ මානසික සෞඛ්යයට කෙසේ බලපානු ඇත්ද යන්න පිළිබඳව විද්වතුන් සිය දැඩි අවධානය යොමු කර ඇත. බොහෝ තරුණයන් සමාජ මාධ්ය පද්ධතීන් තමන්ට මානසිකව පීඩා දෙන බව පිළිගත්ත ද, අනෙක් අය සමඟ සම්බන්ධ වී සිටීමේ පීඩනය නිසා ඉන් ඉවත් වීමට නොහැකිව ලතවෙන බව ද වාර්තාව අවසාන වශයෙන් පෙන්වා දෙයි. අධික භාවිතය නිසා ඇති වන අවදානම් හඳුනා ගනිමින් වඩාත් සමබර සහ අර්ථවත් ඩිජිටල් ජීවන රටාවක් අනුගමනය කිරීමේ අවශ්යතාවය මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ.
