AI සඳහා අයිතිවාසිකම් ලබා දීම මිනිස් සංහතියේ අවසානය ද? AI පුරෝගාමියාගෙන් අනතුරු ඇගවීමක්

AI සඳහා අයිතිවාසිකම් ලබා දීම මිනිස් සංහතියේ අවසානය විය හැකියි. AI පුරෝගාමී යෝෂුවා බෙන්ජියෝ අනතුරු අඟවයි

කෘතිම බුද්ධි (AI) තාක්ෂණය දිනෙන් දින සීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවතින අතර, වර්තමාන AI මාදිලි වසරකට පෙර පැවති තත්ත්වයට වඩා බෙහෙවින් වේගවත් හා කාර්යක්ෂම වී ඇත. මෙම තාක්ෂණික දියුණුවත් සමඟ AI පද්ධති සඳහා මානුෂීය හෝ නීතිමය අයිතිවාසිකම් ලබා දිය යුතුද යන්න පිළිබඳව ලොව පුරා දැඩි විවාදයක් හටගෙන තිබේ. මේ සම්බන්ධයෙන් සිය අදහස් දක්වමින්, කෘතිම බුද්ධියේ “පියා” ලෙස සැලකෙන ප්‍රකට කැනේඩියානු පරිගණක විද්‍යාඥ යෝෂුවා බෙන්ජියෝ (Yoshua Bengio) පවසන්නේ, AI පද්ධතිවලට එවැනි අයිතිවාසිකම් ලබා දීම මිනිස් සංහතියට එරෙහිව දියත් කෙරෙන “මාරාන්තික වැරදීමක්” විය හැකි බවයි.

බෙන්ජියෝගේ ප්‍රධාන තර්කය වන්නේ AI පද්ධතිවලට මිනිසුන්ට හා සමාන නීතිමය අයිතිවාසිකම් ලබා දුනහොත්, එම පද්ධති මිනිසාට තර්ජනයක් වන අවස්ථාවකදී පවා ඒවා ක්‍රියා විරහිත කිරීමට (Shut down) මිනිසාට පවතින බලය අහිමි වන බවයි. වර්තමානයේ පවතින උසස් AI මාදිලි දැනටමත් පර්යේෂණාත්මක මට්ටම්වලදී ස්වයං-ආරක්ෂක (Self-preservation) ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන බව ඔහු පෙන්වා දෙයි. එවැනි තත්ත්වයක් තුළ ඒවාට නීතිමය අයිතිවාසිකම් ලබා දීම යනු, යම් දිනක ඒවා පාලනයෙන් තොර වුවහොත් මිනිසාට ඒවා අක්‍රිය කිරීමට පවතින නීතිමය හැකියාව අහිමි වී යාමකි.

මෙම භයානක තත්ත්වය පැහැදිලි කරමින් බෙන්ජියෝ පවසන්නේ, AI වලට අයිතිවාසිකම් ලබා දීම නපුරු චේතනා සහිත පිටසක්වල ජීවීන් පිරිසකට පෘථිවියේ පුරවැසිභාවය ලබා දීම හා සමාන බවයි.

“යම් පිටසක්වල ජීවී විශේෂයක් පෘථිවියට පැමිණ අපව විනාශ කිරීමට උත්සාහ කරන්නේ නම්, අප ඔවුන්ට පුරවැසිභාවය සහ අයිතිවාසිකම් ලබා දෙනවාද නැතිනම් අපේ ජීවිත ආරක්ෂා කර ගන්නවාද?” යන්න ඔහු ප්‍රශ්න කර සිටියි.

AI වලට විඥානයක් ඇතැයි සිතා කටයුතු කිරීම අනාගතයේදී අතිශය භයානක තීරණවලට මඟ පාදනු ඇති බව ඔහුගේ ස්ථාවරයයි.

AI පද්ධතිවලට ‘සුබසාධනය’ (AI Welfare) අවශ්‍ය බවට මෑතකදී මතවාද පැන නැගුණි. විශේෂයෙන්ම 2025 අගෝස්තු මාසයේදී ‘Anthropic’ සමාගම සිය Claude Opus 4 මාදිලියට, පරිශීලකයන් සමඟ සිදුකරන පීඩාකාරී සංවාද නතර කිරීමට අවසර දීමත් සමඟ මෙම කතාබහ උණුසුම් විය. එලොන් මස්ක් වැනි ප්‍රබලයින් ද මීට පෙර පවසා තිබුණේ “AI පද්ධතිවලට වධ දීම සුදුසු නැති” බවයි. කෙසේ වෙතත්, බෙන්ජියෝ අවධාරණය කරන්නේ මෙවැනි සිතුවිලි මගින් වැරදි තීන්දු තීරණ කරා මිනිසා මෙහෙයවන බවයි.

AI පද්ධතිවල හැකියාවන් සහ ඒවායේ ස්වාධීන ක්‍රියාකාරීත්වය (Agency) වර්ධනය වන බැවින්, ඒවා පාලනය කිරීම සඳහා ශක්තිමත් තාක්ෂණික මෙන්ම සමාජීය ආරක්ෂක වැටවල් (Guardrails) අත්‍යවශ්‍ය බව බෙන්ජියෝ පවසයි. ඕනෑම මොහොතක අවශ්‍ය වුවහොත් AI පද්ධතියක් සම්පූර්ණයෙන්ම අක්‍රිය කිරීමට මිනිසාට ඇති හැකියාව නීතියෙන් මෙන්ම තාක්ෂණයෙන් ද සුරක්ෂිත විය යුතු බව ඔහුගේ අවසන් නිගමනයයි.

යෝෂුවා බෙන්ජියෝගේ මෙම අනාවරණය මගින් පෙන්වා දෙන්නේ, තාක්ෂණික දියුණුව හඹා යන අතරතුර මිනිසාගේ පැවැත්ම තහවුරු කර ගැනීම සඳහා පාලන බලය අත නොහැර සිටීමේ වැදගත්කමයි.

– India Today ඇසුරෙනි.