වසර ගණනාවක් පුරා පවතින ජාත්යන්තර සම්බාධක සහ දේශීය මුදල් ඒකකයේ අගය සීඝ්රයෙන් පහත වැටීම හමුවේ, ඉරානය ලෝක ක්රිප්ටෝ වෙළෙඳපොළේ ප්රබල ක්රියාකාරියෙකු බවට පත්ව ඇති බව වෝල් ස්ට්රීට් ජර්නල් (WSJ) පුවත්පත වාර්තා කරයි. Chainalysis දත්තවලට අනුව, පසුගිය වසරේ ඉරානයේ ක්රිප්ටෝ වෙළෙඳපොළේ වටිනාකම ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 7.8ක් (වොන් ට්රිලියන 11.5ක්) පමණ වූ අතර, ඉන් අඩකට වඩා වැඩි ප්රමාණයක් ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය (IRGC) සහ ඒ ආශ්රිත කණ්ඩායම් විසින් මෙහෙයවා තිබේ. ඩොලර් මත පදනම් වූ මූල්ය පද්ධතියට ප්රවේශ වීම තහනම් කර ඇති පසුබිමක, ආයුධ සහ අමුද්රව්ය මිලදී ගැනීම සඳහා මෙම සංවිධානය ක්රිප්ටෝ මුදල් වැඩි වශයෙන් භාවිතා කරන බව අනාවරණය වී ඇත.
එමෙන්ම ඉරාන මහ බැංකුව ද විනිමය අනුපාත පාලනය කිරීමට සහ වෙළෙඳ පියවීම් සඳහා ඩොලරයට සාපේක්ෂව ස්ථාවර මුදල් ඒකකයක් වන ‘ටෙදර්’ (Tether) විශාල වශයෙන් රැස් කර ඇති බව වාර්තා වේ. මීට අමතරව, හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගමන් කරන තෙල් නැව්වලින් අය කරන ගාස්තු ක්රිප්ටෝ මුදල්වලින් ලබා ගැනීමට ඉරානය සැලසුම් කර ඇති අතර, මෙම තත්ත්වය බිට්කොයින් (Bitcoin) වෙළෙඳපොළ කෙරෙහි ද සෘජුව බලපා තිබේ. මැදපෙරදිග සටන් විරාමයක් පිළිබඳ බලාපොරොත්තු සහ නැව් සමාගම් විශාල වශයෙන් බිට්කොයින් රැස් කරනු ඇතැයි පවතින විශ්වාසය මත බිට්කොයින් මිල ඩොලර් 72,000 සීමාව ඉක්මවා යාමට ද මෙය හේතු විය.
රාජ්ය අංශයට අමතරව ඉරානයේ සාමාන්ය වැසියන් ද ඉහළ උද්ධමනයෙන් සිය වත්කම් ආරක්ෂා කර ගැනීමට සහ විදේශයන් වෙත මුදල් යැවීමට ක්රිප්ටෝ මුදල් බහුලව භාවිතා කරයි. කෙසේ වෙතත්, රජය විසින් අන්තර්ජාලය විසන්ධි කිරීම හෝ මූල්ය වත්කම් අත්පත් කර ගැනීම පිළිබඳ පවතින බිය නිසා බොහෝ දෙනා සිය වත්කම් පෞද්ගලික වොලට් වෙත මාරු කරමින් සිටිති. ඉරානයේ විශාලතම ක්රිප්ටෝ හුවමාරුව වන Nobitex හරහා සිදුවන ගනුදෙනු ප්රමාණය මෑතකදී එල්ල වූ ප්රහාර හමුවේ 700%කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇති අතර, සම්බාධක පවතින රටවලට ක්රිප්ටෝ තාක්ෂණය ඉතා ප්රයෝජනවත් ජීවනාලියක් බවට පත්ව ඇති බව විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
