සිගරට් සඳහා පනවන බදු ප්රතිශතයන් ඉහළ දැමීමට එරෙහිව දුම්කොළ සමාගම් සහ ඔවුන්ගේ ප්රචාරකයන් විසින් සමාජගත කරන ප්රධානතම සහ පළමු ව්යාජ තර්කය වන්නේ, බදු වැඩි කළහොත් මිනිසුන් සිගරට් බීම සීඝ්රයෙන් අඩු කරන බැවින් රජයට ලැබෙන සමස්ත බදු ආදායම මුළුමනින්ම කඩා වැටෙනු ඇති බවයි. බැලූ බැල්මට මෙය සත්යයක් සේ පෙනුනද, ආර්ථික විද්යාත්මක දත්ත, ගෝලීය සාක්ෂි සහ මෙරට ප්රමුඛ පර්යේෂණ ආයතන වන වෙරිටේ රිසර්ච් (Verité Research) සහ ප්රතිපත්ති අධ්යයන ආයතනය (IPS) විසින් සිදුකරන ලද පර්යේෂණ මගින් මෙම තර්කය සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්ය සහ පදනම් විරහිත බව ඔප්පු කර තිබේ.
මීට ප්රධානතම හේතුව වන්නේ දුම්වැටි යනු “මිල අනම්ය” (Price Inelastic) භාණ්ඩයක් වීමයි. සරලවම පැවසුවහොත්, ඇබ්බැහිකම හේතුවෙන් සිගරට් මිල සියයට 10කින් ඉහළ දැමුවද, එහි පරිභෝජනය පහත වැටෙන්නේ සියයට 5ක් වැනි අඩු ප්රතිශතයකිනි (0.5 price elasticity). එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස පරිභෝජනය අඩු වන ප්රමාණයට වඩා බදු ප්රමාණය ඉහළ යන බැවින්, අවසාන ප්රතිඵලය ලෙස රජයේ සමස්ත බදු ආදායම විශාල වශයෙන් ඉහළ යයි. ලෝක බැංකුව (World Bank) සහ ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය (WHO) ලොව පුරා රටවල් සිය ගණනක දත්ත ඇසුරින් පෙන්වා දෙන්නේ දුම්වැටි බදු ඉහළ නැංවූ සෑම අවස්ථාවකදීම රජයේ ආදායම් වාර්තාගත ලෙස වැඩි වී ඇති බවයි.
ලංකාව තුළද සිගරට් මිලෙහි කිසිදු වෙනසක් නොකර, එහි පවතින බදු ප්රතිශතය ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ නිර්දේශිත සියයට 75 (75%) මට්ටමට ගෙන ආවේ නම් පමණක් මේ වසරේදී රජයට රුපියල් කෝටි 1,730ක (LKR 17.3 Billion) අතිරේක ආදායමක් ලැබෙන බව දත්ත මගින් සනාථ කර ඇත. එබැවින් “ආදායම නැති වේ” යැයි පවසමින් දුම්කොළ සමාගම් පතුරුවන මෙම පළමු මුසාව, හුදෙක් ඔවුන්ගේ මහා පරිමාණ ලාභාංශ ආරක්ෂා කරගැනීම සහ රජය බිය වැද්දීම සඳහා කෝටි ගණන් වියදම් කරමින් සිදුකරන සූක්ෂ්ම ව්යාජ ප්රචාරණයක් පමණක් බව ආර්ථික විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
