දුම්වැටි භාවිතය නිසා සිදුවන සෞඛ්ය හානියට අමතරව, දුම්කොළ වගා කිරීම (Tobacco cultivation) හේතුවෙන් සමස්ත ලෝකයටම අතිදැවැන්ත පාරිසරික, සමාජයීය සහ ආර්ථික විනාශයක් සිදුවෙමින් පවතින බව ජාත්යන්තර පර්ේෂණ වාර්තා රැසක් ඇසුරින් අනාවරණය වී තිබේ. දුම්කොළ කර්මාන්තය විසින් ලොව පුරා මහා පරිමාණ වන විනාශයක් සහ ජෛව විවිධත්ව හානියක් සිදුකරමින්, අත්යවශ්ය ජල හා පාංශු සම්පත් සීඝ්රයෙන් විනාශ කරමින් සිටින අතර වගාවේ නිරත අහිංසක ගොවි ජනතාවගේ සෞඛ්යය ද දැඩි අනතුරකට හෙළා ඇත.
ලැබී ඇති විද්යාත්මක දත්තයන්ට අනුව දුම්කොළ වගාව නිසා සිදුවන සමස්ත පාරිසරික හානිය මෙසේය:
පළමුවැනි කරුණ වන්නේ ගෝලීය වන විනාශයෙන් (Global deforestation) සියයට 5කටම සෘජුවම වගකිව යුත්තේ දුම්කොළ වගාව සහ දුම්කොළ වේලීමේ (Curing) ක්රියාවලිය වීමයි. දුම්කොළ වගාවන් ව්යාප්ත කිරීමට සහ දුම්කොළ කොළ වේලීම සඳහා දර සපයා ගැනීමට සෑම වසරකම හෙක්ටයාර 200,000ක වනාන්තර ප්රමාණයක් ලොව පුරා විනාශ කර දමනු ලබන අතර, සරලවම පැවසුවහොත් සිගරට් 300ක් වැනි සුළු ප්රමාණයක් නිෂ්පාදනය කිරීම සඳහා සම්පූර්ණ පරිණත ගසක් විනාශ කිරීමට සිදුවේ.
දෙවැනි කරුණ වන්නේ දුම්කොළ යනු අතිශය අධික ලෙස ජලය උරාගන්නා බෝගයක් වීම වන අතර, මෙම කර්මාන්තය විසින් සෑම වසරකම ගෝලීය වශයෙන් ජලය ටොන් බිලියන 22ක් වැනි මහා පරිමාණ ධනස්කන්ධයක් පොළොවෙන් කා දමනු ලබයි. තක්කාලි හෝ අල වැනි සාමාන්ය ආහාර බෝග වගාවකට වඩා අට ගුණයක (8x) අධික ජල ප්රමාණයක් දුම්කොළ වගාව සඳහා පමණක් වැය වේ.
තෙවැනි කරුණ වන්නේ දුම්කොළ ශාකය විසින් පසෙහි ඇති සාරවත් පෝෂක කොටස් ඉතාමත් වේගයෙන් උරාගන්නා බැවින්, වගාව පවත්වාගෙන යාම සඳහා අතිවිශාල වශයෙන් රසායනික පොහොර සහ කෘමිනාශක භාවිත කිරීමට සිදුවීමයි. මේ හේතුවෙන් ක්ෂණිකව පාංශු හායනය (Soil degradation) සිදුවන අතර, මෙම විෂ රසායනික ද්රව්ය වැසි ජලය සමඟ ගලාගොස් ප්රදේශයේ පවතින පොදු ජල මූලාශ්ර දරුණු ලෙස දූෂණයට ලක් කරයි. මීට අමතරව, සමස්ත දුම්කොළ නිෂ්පාදන ක්රියාවලිය හරහා සෑම වසරකම හරිතාගාර වායු (Greenhouse gas emissions) ටොන් මිලියන 84ක් වායුගෝලයට මුදාහැරේ.
පාරිසරික විනාශයට අමතරව මෙම කර්මාන්තය නිසා සිදුවන මානව සහ සමාජයීය ඛේදවාචකය ද අතිශය බරපතළය:
කෘෂිකාර්මික ශ්රමිකයන් දුම්කොළ වගාවේ නිරත වීමේදී අධික ලෙස විෂ සහිත කෘෂි රසායනවලට නිරාවරණය වන අතර, දුම්කොළ කොළ අතින් ඇල්ලීමේදී ඒවායේ අඩංගු නිකොටින් විෂ ද්රව්ය සෘජුවම ඔවුන්ගේ සම හරහා ශරීරයට උරාගැනීම (Absorb nicotine through skin) සිදුවේ. මේ හේතුවෙන් වගාකරුවන් “හරිත දුම්කොළ රෝගය” (Green Tobacco Sickness – GTS) නැමැති දරුණු සෞඛ්ය තත්ත්වයට ගොදුරු වන අතර, වමනය, ක්ලාන්තය, දැඩි හිසරදය සහ ශ්වසන ආබාධ වැනි රෝග ලක්ෂණවලින් ඔවුහු පීඩා විඳිති.
එමෙන්ම, ලෝකයේ සමස්ත දුම්කොළ නිෂ්පාදනයෙන් සියයට 90ක්ම (90%) සිදුවන්නේ අඩු සහ මධ්යම ආදායම් ලබන දුප්පත් රටවලය. ක්ෂණික මුදල් උපයාගැනීමේ අරමුණින් දුම්කොළ සමාගම්වල කොන්ත්රාත් ක්රමවේදයන්ට හසුවන අහිංසක ගොවියන්, පස නිසරු වීම නිසා අවසානයේදී දරුණු ණය බරකට (Sustained debt) හසුවන අතර, ආහාර බෝග වගා කිරීම පසෙක ලා දුම්කොළ වගාවට මුල්තැන දීම නිසා එම කලාප තුළ බරපතළ ආහාර අනාරක්ෂිතතාවයක් (Food insecurity) ද නිර්මාණය වී තිබේ.
මෙම මහා විනාශයන් සැලකිල්ලට ගනිමින්, ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය (WHO) සහ ජාත්යන්තර සංවිධාන රැසක් මේ වන විට ලොව පුරා රජයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ දුම්කොළ වගාව දැඩි ලෙස නියාමනය කරමින්, ග්රාමීය ගොවි ජනතාව දුම්කොළ වගාවෙන් මුදාගෙන වඩාත් තිරසාර සහ ලාභදායී විකල්ප ආහාර බෝග (Sustainable alternative crops) වගාවන් සඳහා යොමු කිරීමට කටයුතු කරන ලෙසයි.
