සිංහල හා දෙමළ අලුත් අවුරුදු උදාව සනිටුහන් කරන ප්රධානතම සංකේතයක් වන කොහාගේ (Asian Koel) මිහිරි නාදය මෙවර අවුරුදු සමයේ අඩුවෙන් ඇසෙනු ඇති බව පරිසරවේදීන් පවසයි. සාමාන්යයෙන් අවුරුදු සූදානමත් සමඟ ඇසෙන කොහාගේ හඬ මෙවර අඩුවීමට හේතුව වී ඇත්තේ එම පක්ෂියාගේ බිත්තර දැමීමේ චක්රයේ (Laying cycle) සිදුවී ඇති කාලීන වෙනස්කමකි.
ප්රවීණ පරිසරවේදී ජගත් ගුණවර්ධන මහතා පෙන්වා දෙන්නේ, මෙවර කොහාගේ බිත්තර දැමීමේ චක්රය මාර්තු මස අවසානයේ ආරම්භ වී අප්රේල් මස මුල් සතිය දක්වාම ක්රියාත්මක වන බවයි. මේ හේතුවෙන් කොහා ගී ගැයීම ආරම්භ කරනුයේ අප්රේල් මස මැද භාගයේදී පමණක් බැවින්, පසුගිය වසරවල මෙන් අවුරුදු සූදානම් වන කාලය තුළ කොහාගේ නාදය නිතර ඇසීමට නොලැබෙනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, මීට වසර 50කට පෙර පැවති තත්ත්වයට වඩා වර්තමානයේ කොහාගේ ගහණය ඉහළ ගොස් ඇති අතර උන් ගී ගයන දින ගණන ද වැඩි වී ඇති බව ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.
අද දිනයේ සිනොපෙක් (Sinopec) සමාගම ඉන්ධන මිල ඉහළ නැංවීම සහ එන්ඩීබී (NDB) බැංකුවේ රුපියල් බිලියන 13 ක මූල්ය වංචාවක් හෙළි වීම වැනි ආර්ථික අර්බුද මධ්යයේ, පරිසරයේ සිදුවන මෙම වෙනස්කම අවුරුදු සමරන ජනතාවට යම් අමුත්තක් ගෙන දෙනු ඇත. මැදපෙරදිග පවතින ඉරාන යුද වාතාවරණය සහ ආටිමිස් II (Artemis II) ගගනගාමීන්ගේ සඳ වටා සංචාරය වැනි දැවැන්ත පුවත් අතරතුර, අපේ සංස්කෘතියට බද්ධ වූ කොහාගේ හඬ අඩුවීම ස්වභාවධර්මයේ තවත් එක් සංසිද්ධියක් පමණි. අප්රේල් මැද වන විට කොහාගේ නාදය නැවතත් දෝංකාර දෙනු ඇති බැවින් අවුරුදු චාරිත්ර ඉටු කරන කාලයේදී උන්ගේ හඬ ඇසීමට ජනතාවට අවස්ථාව ලැබෙනු ඇත.
