ඉරානය සතුව පවතින පිරිපහදු කළ යුරේනියම් (Enriched Uranium) තොගය කිසිදු හේතුවක් මත වෙනත් රටකට මාරු නොකරන බවත්, එය ඉරාන පස් මෙන්ම තමන්ට පූජනීය කරුණක් බවත් ඉරාන විදේශ අමාත්යාංශ ප්රකාශක එස්මයිල් බගායි (Esmail Baghaei) අවධාරණය කර තිබේ.
තෙහෙරාන් නුවරදී පැවැති මාධ්ය හමුවකදී ඔහු කළ මෙම ප්රකාශය, ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් “ඉරානය සිය සියලුම න්යෂ්ටික ද්රව්ය ඇමෙරිකාවට ලබා දීමට එකඟ වූයේ යැයි” කළ ප්රකාශයට සෘජු අභියෝගයකි.
මෙම වාදභේදාත්මක තත්ත්වය පිළිබඳ ප්රධාන කරුණු මෙසේය:
ඉරාන විදේශ අමාත්යාංශ ප්රකාශකයා සඳහන් කළේ යුරේනියම් තොග පිටරටට යැවීම සම්බන්ධයෙන් ඇමෙරිකානු පාර්ශවය පවසන කිසිදු කරුණක් තමන් පිළිනොගන්නා බවයි. “ඉරානය කිසිම අවස්ථාවක එවැනි හැකියාවක් ගැන සාකච්ඡා කර නැහැ – එක් වරක්වත් නැහැ,” යනුවෙන් ඔහු මාධ්යවේදීන් හමුවේ පවසන ලදී. පිරිපහදු කළ යුරේනියම් යනු ඉරානයේ න්යෂ්ටික අයිතියක් බවත්, එය රටින් බැහැර කිරීමේ ප්රශ්නයක් පැන නොනගින බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් කියා සිටියේය.
මින් පෙර ජනාධිපති ට්රම්ප් සිය Truth Social ගිණුම හරහා ප්රකාශ කර තිබුණේ, ඇමෙරිකානු බෝම්බ හෙලන යානා (B2 Bombers) මගින් විනාශ කරන ලද ඉරාන න්යෂ්ටික මධ්යස්ථානවල පවතින සියලුම “න්යෂ්ටික දූවිලි” (Nuclear Dust) ඇමෙරිකාවට ලබා ගැනීමට එකඟතාවයක් ඇති වී ඇති බවයි. එසේම, Axios පුවත් සේවය වාර්තා කළේ ඉරානය සිය යුරේනියම් තොගය පිටරටට ලබා දෙන්නේ නම්, ඇමෙරිකාව විසින් අත්හිටුවා ඇති ඩොලර් බිලියන 20 ක ඉරාන මුදල් නිදහස් කිරීමට සූදානම් බවයි.
දැනට පවතින තාවකාලික සටන් විරාමය අප්රේල් 22 වනදා අවසන් වීමට නියමිතය. හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය විවෘත කිරීම සහ හෙස්බුල්ලා සංවිධානයට ආධාර දීම නැවැත්වීම වැනි කරුණු සම්බන්ධයෙන් යම් ප්රගතියක් පෙනෙන්නට තිබුණ ද, න්යෂ්ටික වැඩපිළිවෙළේ වඩාත්ම වැදගත් අංගය වන යුරේනියම් තොග පිළිබඳව දෙරට අතර පවතින්නේ බරපතල එකඟ නොවීමකි.
යුරේනියම් තොග ඉවත් කිරීම වෙනුවට, ඒවා ඉරානය තුළදීම තනුක කිරීමට (Dilution) හෝ ජාත්යන්තර පරීක්ෂාව යටතේ පවත්වාගෙන යාමට ඉරානය කැමැත්ත පළ කර ඇති බව ද වාර්තා වේ. කෙසේ වෙතත්, ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්රායලය අවධාරණය කරන්නේ යුරේනියම් තොග රටින් බැහැර කිරීම සාමය සඳහා වන ප්රධානතම කොන්දේසියක් බවයි.
තොරතුරු උපුටා ගැනීම: Times of Israel, AFP සහ Reuters ඇසුරින්
