දේශසීමා රහිත මාධ්යවේදියෝ (RSF) සංවිධානය විසින් ප්රකාශයට පත් කරන ලද 2026 ලෝක මාධ්ය නිදහස් දර්ශකයට අනුව, ශ්රී ලංකාව ස්ථාන පහක් ඉදිරියට පැමිණෙමින් රටවල් 180ක් අතුරින් 134 වන ස්ථානයට පත්ව ඇත. 2025 වසරේදී 139 වන ස්ථානයේ පසු වූ ශ්රී ලංකාව මෙවර ලබාගෙන ඇති ලකුණු සංඛ්යාව 40.77කි. මෙම දර්ශකයට අනුව ශ්රී ලංකාවේ මාධ්ය නිදහස පිළිබඳ ගැටලු සිවිල් යුද සමයේ මතකයන් සහ මාධ්යවේදීන්ට එරෙහිව සිදුවූ ප්රචණ්ඩ ක්රියාවලට මෙතෙක් දඬුවම් නොලැබීම වැනි කරුණු සමඟ තවදුරටත් බැඳී පවතින බව එම වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
මාධ්ය ක්ෂේත්රයේ විවිධත්වය අඩුවීම සහ ප්රධාන දේශපාලන කණ්ඩායම් මත මාධ්ය ආයතන යැපීම හේතුවෙන් මෙරට පුවත්පත් කලාව තවමත් අවදානම් මට්ටමක පවතින බව RSF සංවිධානය සඳහන් කරයි. මේ අතර, ලෝක මාධ්ය නිදහස් දර්ශක ඉතිහාසයේ ප්රථම වතාවට ලෝකයේ රටවල් අඩකට වඩා වැඩි ප්රමාණයක් මාධ්ය නිදහස සම්බන්ධයෙන් “දුෂ්කර” හෝ “ඉතා බරපතල” ගණයට වැටී ඇති බවද වාර්තා වේ. විශේෂයෙන්ම ජාතික ආරක්ෂක ප්රතිපත්ති මත පදනම්ව මාධ්යවේදීන් අපරාධකරුවන් ලෙස සැලකීමේ ගෝලීය ප්රවණතාවක් පවතින බවත්, ඉන්දියාව (157), ඊශ්රායලය (116) වැනි රටවලද මාධ්ය නිදහස පිරිහී ඇති බවත් එහි සඳහන් වේ.
මෙවර දර්ශකයේ ප්රථම ස්ථානය අඛණ්ඩව 10 වන වසරටත් නෝර්වේ රාජ්යය හිමිකරගෙන ඇති අතර, එරිත්රියාව අවසන් ස්ථානයට පත්ව ඇත. ආසියා පැසිෆික් කලාපය ලොව මාධ්ය මර්දනය වැඩිම කලාපයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇති අතර, එහි පවතින දැඩි නීති රීති සහ මර්දනකාරී උපක්රම හේතුවෙන් තත්ත්වය තවදුරටත් පිරිහෙමින් පවතින බව වාර්තාව වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙයි.
