දිගු කලක් ප්රමාද වී තිබූ ශ්රී ලංකාවේ ඩෙංගු මර්දන වැඩසටහනේ වැදගත් පියවරක් ලෙස, වොල්බැකියා බැක්ටීරියාව සහිත මදුරුවන් පරිසරයට මුදා හැරීමේ ව්යාපෘතිය 2027 වසරේදී නැවත ආරම්භ කිරීමට රජය සැලසුම් කර තිබේ. ජාතික ඩෙංගු මර්දන ඒකකයේ (NDCU) ජ්යෙෂ්ඨ උපදේශක වෛද්ය ප්රේශිලා සමරවීර මහත්මිය පැවසුවේ මේ සඳහා අවශ්ය පර්යේෂණාගාර ස්ථාපනය කිරීමේ කටයුතු දැනටමත් ආරම්භ කර ඇති බවයි.
මෙම ව්යාපෘතියේ විශේෂතා සහ පසුබිම:
වොල්බැකියා ක්රමවේදය යනු ඩෙංගු වාහක මදුරුවන් තුළ (Aedes aegypti) ස්වභාවිකව පවතින වොල්බැකියා බැක්ටීරියාව හඳුන්වා දීමයි. මෙම බැක්ටීරියාව නිසා මදුරුවන් තුළ ඩෙංගු වෛරසය වර්ධනය වීම සහ එය මිනිසුන්ට සම්ප්රේෂණය කිරීමේ හැකියාව අවම වේ. 2018-2021 කාලසීමාවේදී කොළඹ සහ නුගේගොඩ ඉහළ අවදානම් සහිත ප්රදේශවල සාර්ථකව සිදුකළ මෙම ව්යාපෘතිය 98%ක ප්රජා පිළිගැනීමක් ලබා ගත්තේය.
කෙසේ වෙතත්, කොවිඩ්-19 වසංගතය, රටේ ඇති වූ ආර්ථික අර්බුදය, ජාත්යන්තර දේශසීමා වසා දැමීම නිසා මදුරු බිත්තර ආනයනයට බාධා ඇතිවීම සහ අරමුදල් හිඟය වැනි හේතු නිසා එම ව්යාපෘතිය දීර්ඝකාලීන ජාතික වැඩසටහනක් ලෙස ව්යාප්ත කිරීමට නොහැකි විය.
මේ වන විට 2026 වසරේ ගෙවී ගිය කාලය තුළ ඩෙංගු රෝගීන් 73,455ක් වාර්තා වී ඇති අතර මරණ 50ක් සිදුව ඇත. ජූලි මස මුල් දින 15 තුළ පමණක් රෝගීන් 17,051ක් වාර්තා වී ඇති අතර කොළඹ සහ ගම්පහ දිස්ත්රික්ක තවමත් ඉහළ අවදානම් සහිත ප්රදේශ ලෙස පවතී.
සෞඛ්ය හා ජනමාධ්ය අමාත්ය වෛද්ය නලින්ද ජයතිස්ස මහතා පසුගියදා ප්රකාශ කළේ, වොල්බැකියා ක්රමවේදයට අමතරව ජාත්යන්තරව අනුමත ඩෙංගු එන්නතක් හඳුන්වා දීම පිළිබඳවද රජය සලකා බලමින් සිටින බවයි. රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය (GMOA) පෙන්වා දෙන්නේ, වොල්බැකියා ක්රමවේදය තනි විසඳුමක් ලෙස නොව, දිගුකාලීන ජාතික ඩෙංගු මර්දන උපාය මාර්ගයක කොටසක් ලෙස පමණක් ප්රවේශමෙන් ක්රියාත්මක කළ යුතු බවයි.
මදුරුවන් මර්දනය කිරීම සහ පරිසරය පිරිසිදුව තබා ගැනීම රජයේ ආයතනවලට පමණක් කළ හැකි කාර්යයක් නොවන බවත්, එය පුරවැසියන්ගේ ස්ථිර පුරුද්දක් විය යුතු බවත් සෞඛ්ය අංශ අවධාරණය කරයි.
