ඉරානය සමඟ පවතින යුද්ධය 11 වන දිනටත් (මාර්තු 11) ක්රියාත්මක වෙද්දී ප්රධාන මිත්ර පාර්ශවයන් වන අමෙරිකාව සහ ඊශ්රායලය අතර පවතින උපායමාර්ගික අරමුණු එකිනෙකට වෙනස් වීමේ ලකුණු පහළ වෙමින් පවතින බව ‘ද ඉකොනොමිස්ට්’ (The Economist) ඇතුළු ජාත්යන්තර මාධ්ය පෙන්වා දෙයි. මෙම තත්ත්වය පිළිබඳ ප්රධාන කරුණු කිහිපයක් මෙසේය.
උපායමාර්ගික අරමුණුවල වෙනස: අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් මෙම යුද්ධය “කෙටි කාලීන මෙහෙයුමක්” (Short-term excursion) ලෙස හඳුන්වමින් එය ඉක්මනින් අවසන් කිරීමට කැමැත්ත පළ කරයි. ඔහුගේ ප්රධාන ඉලක්කය වී ඇත්තේ ඉරානයේ මිසයිල සහ නාවික ශක්තිය දුර්වල කර හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ බලශක්ති සැපයුම තහවුරු කිරීමයි. එහෙත් ඊශ්රායලය අපේක්ෂා කරන්නේ ඉරාන පාලනය මුළුමනින්ම බිඳ දමන (Regime change) දීර්ඝකාලීන සහ පුළුල් යුද්ධයකි.
ගුවන් හමුදාපතිවරයාගේ අභියෝගාත්මක ගමන: පසුගිය මාර්තු 6 වන දින ඊශ්රායල ගුවන් හමුදාපති මේජර් ජෙනරාල් ටෝමර් බාර් (Tomer Bar) F-15 ප්රහාරක යානයක් පදවමින් සෘජුවම ඉරානය තුළ ඉලක්ක වෙත ප්රහාර එල්ල කිරීමේ මෙහෙයුමකට සහභාගී වී තිබේ. මෙය ඊශ්රායලයේ යුදකාමී අධිෂ්ඨානය ලොවට පෙන්වීමට කළ ‘සන්දර්ශනයක්’ (Stunt) ලෙස ඇතැම් විචාරකයින් හැඳින්වුවද එයින් ගම්ය වන්නේ ඊශ්රායලය මෙම යුද්ධය සඳහා වසර ගණනාවක සිට සූදානම්ව සිටි බවයි.
දේශපාලන පීඩනය: ගෝලීය තෙල් මිල ඉහළ යාම සහ අමෙරිකානු මධ්යකාලීන මැතිවරණය (Midterm elections) ආසන්න වීම නිසා ට්රම්ප් පරිපාලනයට යුද්ධය අවසන් කිරීමට දේශපාලනික පීඩනයක් එල්ල වෙමින් පවතී. එහෙත් ඊශ්රායල අගමැති නෙතන්යාහු සිය දේශපාලන පැවැත්ම සහ ජාතික ආරක්ෂාව උදෙසා යුද්ධය තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යාමට උත්සාහ කරයි.
පරස්පර ප්රකාශ: ජනාධිපති ට්රම්ප්ගේ ප්රකාශයන් නිරන්තරයෙන් පරස්පර වන බව වාර්තා වේ. එක් අවස්ථාවක ඔහු “යුද්ධය අවසන් වෙමින් පවතින බව” පවසන අතර තවත් විටෙක ඉරානයට “20 ගුණයක දරුණු ප්රහාර එල්ල කරන බවට” තර්ජනය කරයි. මෙම අවිනිශ්චිතභාවය යුද්ධයේ ඉදිරි ගමන පිළිබඳව ජාත්යන්තර ප්රජාව තුළ සැක සංකා මතු කර තිබේ.
අමෙරිකාවට අවශ්ය වන්නේ ඉක්මන් ජයග්රහණයක් වුවද ඊශ්රායලයේ අරමුණ වන්නේ ඉරානයෙන් එල්ල වන තර්ජනය සදාකාලිකවම තුරන් කිරීමයි. මෙම අරමුණු දෙක අතර පවතින පරතරය ඉදිරි දිනවලදී යුද්ධයේ ස්වභාවය තීරණය කරනු ඇත.
