ලොව පුරා ගංගා, ඇළ දොළ සහ විල් ආශ්රිතව ජීවත් වන සංක්රමණික මත්ස්ය විශේෂවල ගහනය පසුගිය වසර 50 තුළ 81% කින් පමණ අතිවිශාල ලෙස පහත වැටී ඇති බව නවතම විද්යාත්මක වාර්තාවක් අනාවරණය කරයි. වේලි ඉදිකිරීම, ජල දූෂණය සහ අධික ලෙස මසුන් ඇල්ලීම හේතුවෙන් මෙම මත්ස්යයින්ට තමන්ගේ බෝවන ස්ථාන කරා යාමට නොහැකි වීම මෙම විනාශයට ප්රධානතම හේතුව වී තිබේ.
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ ජාත්යන්තර විද්යාඥයින් කණ්ඩායමක් විසින් මිරිදිය සංක්රමණික මත්ස්ය විශේෂ 15,000කට අධික සංඛ්යාවක් ඇගයීමට ලක් කර ඇති අතර එහිදී හඳුනාගත් සුවිශේෂී මත්ස්ය විශේෂ 30ක් ලෝක මට්ටමින් සංරක්ෂණය කිරීමට ප්රමුඛතාව ලබා දී ඇත. ඒ අතරට දකුණු ආසියානු කලාපයේ දක්නට ලැබෙන ‘මහසීර්’ (Golden Mahseer) සහ ‘ගූන්ච්’ (Goonch Catfish) වැනි මසුන් මෙන්ම ඇමසන් වනාන්තරයේ වෙසෙන යෝධ කැට්ෆිෂ් (Piraíba) වැනි සතුන් ද ඇතුළත් වේ.
නේවාඩා විශ්වවිද්යාලයේ මහාචාර්ය සෙබ් හෝගන් (Dr. Zeb Hogan) පවසන පරිදි මෙම මිරිදිය මත්ස්යයින් ලොව පුරා මිලියන 200කට අධික ජනතාවකගේ ආහාර අවශ්යතාව සපුරාලන අතර මිලියන ගණනකගේ ජීවනෝපාය සඳහා සෘජුවම දායක වේ. සැතපුම් 7,000කට වඩා දුරක් සංක්රමණය වන සහ රාත්තල් 650ක් (කිලෝග්රෑම් 295ක්) පමණ බරින් යුත් විවිධ හැඩයේ සහ ප්රමාණයේ මත්ස්ය විශේෂ රැසක් මේ වන විට වඳවී යාමේ තර්ජනයට මුහුණ දී සිටිති.
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් 2011 වසරේදී මෙවැනි ඇගයීමක් සිදු කළ ද එකල පරීක්ෂාවට ලක් කළේ මත්ස්ය විශේෂ 3,000ක් පමණි. මෙවර විශේෂ 15,000ක් ආවරණය වන පරිදි සිදු කළ මෙම පුළුල් ගවේෂණය මගින් තර්ජනයට ලක්ව ඇති මත්ස්ය විශේෂ 325ක් ජාත්යන්තර ආරක්ෂණ ගිවිසුම්වලට ඇතුළත් කර නිරීක්ෂණය කළ යුතු බවට නිර්දේශ කර ඇත. බ්රිතාන්යය වැනි රටවල දක්නට ලැබෙන අත්ලාන්තික් සැමන් (Atlantic Salmon) වැනි මසුන් ද මෙම අවදානම් ලැයිස්තුවට ඇතුළත් වේ.
