ශ්රී ලංකාව තුළ සිදුකරනු ලබන දුම්කොළ වගාව හේතුවෙන් මෙරට සමස්ත පරිසර පද්ධතියට, පසට මෙන්ම ජාතික ආර්ථිකයට ද දැවැන්ත හානියක් සිදුවෙමින් පවතින බව දුම්කොළ හා මද්යසාර පිළිබඳ ජාතික අධිකාරිය (NATA) සහ පරිසර සංවිධාන ඒකාබද්ධව පෙන්වා දෙයි. විශේෂයෙන්ම මාතලේ, පොළොන්නරුව, මොණරාගල, මහනුවර සහ අනුරාධපුර යන දිස්ත්රික්ක කේන්ද්ර කරගනිමින් සිගරට් සහ බුලත් විට සඳහා කෙරෙන දුම්කොළ වගාව හේතුවෙන් මෙරට බෑවුම් සහිත ඉඩම්වල වසරකට හෙක්ටයාරයකට ටොන් 70ක වැනි ඉහළම පාංශු ඛාදනයක් (Soil Erosion) සිදුවන බව දත්ත වාර්තා සනාථ කරයි. මේ හේතුවෙන් පසෙහි මතුපිට සාරවත් කොටස සම්පූර්ණයෙන්ම සෝදා පාලුවට ලක්වන අතර, දුම්කොළ ශාකය විසින් පසෙහි ඇති නයිට්රජන්, පොටෑසියම් සහ පොස්පරස් වැනි අත්යවශ්ය පෝෂ්ය පදාර්ථ ඉතා වේගයෙන් උරා ගැනීම නිසා එම පස වෙනත් කිසිදු ආහාර භෝගයක් වගා කිරීමට නොහැකි ලෙස මුළුමනින්ම නිසරු බවට පත්වේ.
මීට අමතරව, දුම්කොළ වගාව ලෙඩ රෝග සහ පළිබෝධකයන්ට ඉතා ඉක්මනින් ගොදුරු වන බැවින් ගොවීන් සීමාවකින් තොරව අධික ලෙස විෂ පලිබෝධනාශක සහ රසායනික පොහොර පසට එකතු කිරීමට පෙළඹී සිටිති. මෙම විෂ රසායනික ද්රව්ය පොළොවට උරාගෙන මහවැලි කලාපයේ සහ අනෙකුත් වගා බිම්වල පානීය ජල උල්පත්, ළිං, ඇළ දොළ සහ වැව් පද්ධතීන් දූෂණය වීමට සෘජුවම බලපා ඇත. එමෙන්ම, අමු දුම්කොළ පත්ර පදම් කිරීම (Curing process) සඳහා ලංකාව පුරා පිහිටි දුම්කොළ පෝරණුවලට වාර්ෂිකව වටිනා කැළෑ ගස් ටොන් දහස් ගණනින් කපා විනාශ කිරීම නිසා වනාන්තර විනාශය (Deforestation) ශීඝ්රයෙන් ඉහළ ගොස් තිබේ. සෞඛ්යමය වශයෙන් බලන කල, අමු දුම්කොළ පත්ර නෙලීමේදී සහ ප්රවාහනයේදී ඒවායේ ඇති නිකොටින් සම හරහා සිරුරට ඇතුල් වීමෙන් ගොවීන් “හරිත දුම්කොළ රෝගයට” (Green Tobacco Sickness) ගොදුරු වන අතර, වමනය, කරකැවිල්ල සහ ශ්වසන අපහසුතාවලින් පීඩා විඳිති.
මෙම තත්ත්වය දේශීය ආහාර සුරක්ෂිතතාවයට ද දැඩි බාධාවක් වී ඇත්තේ මෙරට සාරවත් කුඹුරු සහ ගොඩබිම් දුම්කොළ වගාවට යෙදවීම නිසා ආහාර භෝග වගා කිරීමට ඇති ඉඩකඩ සීමා වන බැවිනි. දුම්කොළ සමාගම්වලින් රජයට බදු මුදල් ලැබුණද, දුම්කොළ භාවිතය හේතුවෙන් වසරකට සිදුවන මරණ 22,000ක් සහ රෝගීන්ට ප්රතිකාර කිරීමට රජයට වැයවන වාර්ෂික පිරිවැය රුපියල් බිලියන 214කට අධික වන අතර, එය ලැබෙන බදු ආදායමට වඩා බෙහෙවින් ඉහළ අගයකි. මේ හේතුව නිසා ශ්රී ලංකා රජය සහ අදාළ ආයතන එක්ව දුම්කොළ ගොවීන්ව බඩඉරිඟු වැනි වඩාත් පරිසර හිතකාමී සහ ලාභදායී විකල්ප භෝග වගාවන් (Alternative crops) වෙත යොමු කිරීමට දිගින් දිගටම උත්සාහ කරමින් සිටියි.
