ණය පැහැර හැරීම් සහ බාහිර කම්පන හේතුවෙන් රටක ආර්ථිකයට එල්ල වන බලපෑම දීර්ඝකාලීන වන අතර ස්වාභාවික විපත් නිසා එය තවදුරටත් තීව්ර වන බව ප්රකට කරුණක්. ඉහළ ණය බර සහ දේශගුණික අවදානම් එකට එකතු වූ විට රටකට අර්බුදවලින් මිදී දිගුකාලීනව ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව දැඩි ලෙස සීමා වන අතර මෙය “දේශගුණික ණය උගුලක්” ලෙසද හැඳින්වෙනවා. මේ අතින් බලන කල ශ්රී ලංකාව මුහුණ දුන් අත්දැකීම්, සමාන අභියෝග සහිත අනෙකුත් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට අනතුරු ඇඟවීමක් සහ වැදගත් පාඩම් රැසක් සපයනවා.
වසර 2022 අප්රේල් මාසයේදී සිදු වූ විදේශ ණය පැහැර හැරීමෙන් පසු ශ්රී ලංකාව 1948 නිදහසින් පසු දරුණුතම ආර්ථික අර්බුදයට මුහුණ දුන් නමුත්, අනෙකුත් රටවල් හා සසඳන විට මෙරට අඛණ්ඩ පිරිහීම සාපේක්ෂව කෙටි කාලීන එකක් වුණා. ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.9ක වැඩසටහන, ඉන්දියාවෙන් ලැබුණු ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 4ක හදිසි ආධාර සහ මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ මහතාගේ නායකත්වය යටතේ ක්රියාත්මක වූ දැඩි මූල්ය ප්රතිපත්ති හේතුවෙන් 2023 අවසාන භාගය වන විට ආර්ථිකය ස්ථාවර වීමට පටන් ගත්තා. ඉන්පසුව 2024 අගභාගයේදී බලයට පත් වූ ජාතික ජන බලවේග රජය දේශපාලනික වශයෙන් දුෂ්කර වුවද ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ කොන්දේසි මත පදනම් වූ රාජ්ය මූල්ය ඒකාග්රතාව දිගටම කරගෙන යාමට ප්රායෝගික තීරණයක් ගනු ලැබුවා.
එම ප්රායෝගික තීරණවල ප්රතිඵලයක් ලෙස 2025 තුන්වැනි කාර්තුව වන විට දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ වර්ධනය සියයට 5.4 ක් දක්වා ඉහළ ගිය අතර, උද්ධමනය සියයට 2.4 ක් වැනි පහළ මට්ටමකට පත් වුණා. එමෙන්ම විදේශ මුදල් සංචිත ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 5.9 දක්වා ඉහළ ගිය අතර සංචාරක පැමිණීම්ද මිලියන 2 ඉක්මවමින් සාර්ථක යථා තත්ත්වයට පත්වීමක් පෙන්නුම් කළා. කෙසේ වෙතත්, ආදායම් දරිද්රතාව තවමත් ජනගහනයෙන් සියයට 22 කට පමණ බලපාන අතර ළමා මන්දපෝෂණයද අර්බුදයට පෙර මට්ටමට වඩා දෙගුණයකින් ඉහළ මට්ටමක පැවතීම බරපතළ සමාජීය අභියෝගයක්ව පවතිනවා.
මෙම පසුබිම මත ඉදිරිපත් කෙරුණු 2026 අයවැය මඟින් සියයට 7 ක ආර්ථික වර්ධන වේගයක් අපේක්ෂා කරන නමුත්, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල පුරෝකථනය කර ඇත්තේ සියයට 3.1 ක වර්ධන වේගයක් පමණක් බැවින් රජයේ ඉලක්කය දැඩි අභිලාෂකාමී එකක් බව ආර්ථික විචාරකයන්ගේ මතයයි. විශේෂයෙන්ම මූර්ත අංශය සංවර්ධනය කිරීම, අපනයන පුළුල් කිරීම සහ විදේශ ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීම කෙරෙහි අයවැය තුළ ප්රමාණවත් අවධානයක් යොමු වී නොමැති බව ඔවුන් පෙන්වා දෙනවා.
