වසර ගණනාවකට පසු මෙරට ජනගහන ව්යුහය පිළිබඳව නිකුත් වූ 2024 ජන හා නිවාස සංගණන අවසන් වාර්තාව මඟින් ශ්රී ලාංකේය සමාජයේ අනාගත පැවැත්ම පිළිබඳව බරපතළ අනතුරු ඇඟවීමක් කර තිබේ. වයස අවුරුදු 15 සහ ඊට වැඩි, කවදා හෝ විවාහ වූ ස්ත්රීන් අතරින් සැලකිය යුතු පිරිසකට තම ජීවිත කාලය තුළ කිසිදු සජීවී දරු උපතක් සිදු වී නොමැති බව මෙම දත්ත මඟින් අනාවරණය වන අතර එය සමස්තයක් ලෙස සියයට 10.6ක් වැනි ඉහළ අගයක් ගනී. දරු උපත් අනුපාතය මෙලෙස පහත වැටීම හුදෙක් සංඛ්යාලේඛනයක් නොව, රටේ ශ්රම බලකාය සහ අනාගත ජනගහන සංයුතිය කෙරෙහි සෘජුවම බලපාන ජාතික මට්ටමේ අර්බුදයක පෙරනිමිති බව විද්වත්හු පෙන්වා දෙති.
සංගණන දත්ත වාර්තාවට අනුව ශ්රී ලාංකික විවාහක ස්ත්රීන්ගෙන් බහුතරය, එනම් සියයට 33.3ක් පමණක් තම ජීවිත කාලය තුළ දරුවන් දෙදෙනෙකු බිහි කිරීමට සීමා වී ඇති බව පෙනී යයි. නාගරික අංශය තුළ මෙම තත්ත්වය වඩාත් බරපතළ වන අතර එක් දරුවෙකු පමණක් බිහි කළ වැඩිම ප්රතිශතය වන සියයට 21.3ක් වාර්තා වන්නේ ද නාගරික කාන්තාවන් අතරිනි. පුදුමයකට මෙන් වතු අංශයේ කිසිදු සජීවී දරු උපතක් සිදු නොකළ විවාහක ස්ත්රීන්ගේ ප්රතිශතය ද සියයට 12ක් වැනි ඉහළ මට්ටමක පවතින බව වාර්තාව පෙන්වා දෙන්නේ ක්ෂේත්ර කිහිපයකම පවතින සමාජීය වෙනස්කම් පිළිබඳව අමුතුම චිත්රයක් මවා පෙන්වමිනි.
ග්රාමීය සහ වතු අංශයන්හි දරු උපත් රටාව දෙස බැලීමේදී එහි යම් සක්රීය බවක් පවතින අතර, වතු ග්රාමීය අංශයේ සෑම විවාහක කාන්තාවන් 100 දෙනෙකුගෙන් 45.4 දෙනෙකුම දරුවන් තිදෙනෙකු හෝ ඊට වැඩි සංඛ්යාවක් බිහිකර ඇති බව හෙළි වේ. ග්රාමීය අංශයේ එම අගය සියයට 37.8ක් වන අතර නාගරික පරිසරයෙන් බැහැරව පවතින මෙම ප්රවණතාව ජනගහන වර්ධනයට යම් ඔක්සිජන් ප්රමාණයක් ලබා දෙයි. කෙසේ වෙතත් නාගරීකරණයත් සමඟ දරු උපත් අනුපාතය වේගයෙන් පහත වැටීම අනාගතයේදී මහලු ජනගහනයක් සහිත රටක් බවට ශ්රී ලංකාව පත්වීමේ අවදානම තහවුරු කරන තීරණාත්මක සාධකයක් වනු නිසැකය.
