සමුද්ර පද්ධතියට දැඩි හානි පමුණුවන පතුල සූරා මසුන් ඇල්ලීමේ ක්රමය හෙවත් ‘බෝටම් ට්රෝලින්’ (Bottom Trawling) හේතුවෙන් යුරෝපා රටවලට බිලියන ගණනක මූල්ය හා පාරිසරික පාඩුවක් සිදුවෙද්දී, තුර්කියේ ‘ගෝකෝවා’ බොක්ක (Gökova Bay) ආශ්රිතව ක්රියාත්මක කළ සාර්ථක සංරක්ෂණ ආකෘතිය ලෝකයේම අවධානයට ලක්ව තිබේ. අතීතයේදී අධික ලෙස මසුන් ඇල්ලීම, ආක්රමණශීලී මත්ස්ය විශේෂ සහ ඉහළ යන මුහුදු උෂ්ණත්වය හේතුවෙන් විනාශයේ අද්දර තිබූ මෙම පද්ධතිය 2010 වසරේදී තුර්කියේ ප්රථම ‘මුහුදු ආරක්ෂිත කලාපය’ (MPA) ලෙස නම් කර ‘බෝටම් ට්රෝලින්’ තහනම් කිරීමත් සමඟ සුවිශේෂී ප්රගතියක් අත්කරගෙන ඇත. ඒ අනුව වර්තමානය වන විට තුර්කියට ආවේණික මත්ස්ය විශේෂවලින් 73%ක් පමණ මෙම කලාපයේ දැකිය හැකි අතර, වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව සිටින මධ්යධරණී මන්ක් සීල් සතුන් ද නැවත බෝවීම සඳහා මෙහි පැමිණීම ආරම්භ කර තිබේ. වඩාත්ම වැදගත් කරුණ වන්නේ ප්රදේශයේ දේශීය ධීවරයින්ගේ ආදායම 300%කින් පමණ ඉහළ ගොස් තිබීමයි. යුරෝපය තුළ මුහුදු ආරක්ෂිත කලාප 6,000කට වඩා තිබුණද, ප්රතිපත්තිමය දුර්වලතා හා සහනාධාර මගින් විනාශකාරී මසුන් ඇල්ලීම නඩත්තු කිරීම නිසා සිදුවන විශාල මූල්ය පාඩුව මඟහරවා ගැනීමට තුර්කියේ මෙම අත්දැකීම කදිම පාඩමක් සපයයි. සාගර කලාප නිසි ලෙස ආරක්ෂා කිරීම පාරිසරික ජයග්රහණයක් මෙන්ම ධීවර ජනතාවගේ ආර්ථිකය ශක්තිමත් කරන දීර්ඝකාලීන ආයෝජනයක් බව මෙයින් මනාව පැහැදිලි වේ.














