ඕස්ට්රේලියාවේ මෙතෙක් ක්රියාත්මක වූ විශාලතම ආරක්ෂක ව්යාපෘතිය වන ‘Aukus’ න්යෂ්ටික සබ්මැරීන ගිවිසුම පිළිබඳව විමර්ශනය කිරීම සඳහා හිටපු පරිසර අමාත්ය පීටර් ගැරට් මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් යුත් ස්වාධීන පරීක්ෂණ මණ්ඩලයක් පත් කර තිබේ. ඩොලර් බිලියන 368ක වටිනාකමකින් යුත් මෙම ගිවිසුම සඳහා මහජන අරමුදල් මගින් මූල්ය ප්රතිපාදන සපයා ගැනීම විශේෂත්වයකි.
පරීක්ෂණ මණ්ඩලයේ වගකීම් සහ අරමුණු:
විනිවිදභාවය: පාර්ලිමේන්තුවේ සහ ජනතාවගේ මැදිහත්වීමකින් තොරව සිදුවූ මෙම දැවැන්ත ගනුදෙනුව පිළිබඳව ප්රශ්න කිරීම, විවාද කිරීම සහ තීරණ ගැනීම මෙම පරීක්ෂණයේ මූලික අරමුණයි.
ආරක්ෂක බලපෑම: න්යෂ්ටික බලයෙන් ක්රියාත්මක වන ප්රහාරක සබ්මැරීන ලබා ගැනීමෙන් ඕස්ට්රේලියාවේ ආරක්ෂාව තහවුරු වේද යන්න සහ කලාපීය සාමය සහ ආරක්ෂාව කෙරෙහි එය බලපාන ආකාරය විමර්ශනය කිරීම.
ප්රධාන ගැටලු: ඕස්ට්රේලියාව මුදල් ගෙවන සබ්මැරීන නියමිත පරිදි ලැබේද, න්යෂ්ටික අපද්රව්ය ගබඩා කරන්නේ කෙසේද සහ රටේ ස්වෛරීභාවයට මෙම ගිවිසුම බලපාන්නේද යන්න පිළිබඳව පිළිතුරු සෙවීම.
ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා: ඕස්ට්රේලියාවේ ප්රධානතම වෙළඳ සහකරු වන චීනය සමඟ පවතින සබඳතා කෙරෙහි මෙම ගිවිසුම බලපාන ආකාරය පිළිබඳව සොයා බැලීම.
හිටපු ආරක්ෂක මාණ්ඩලික ප්රධානී ඇඩ්මිරල් ක්රිස් බැරී සහ බටහිර ඕස්ට්රේලියාවේ හිටපු අගමැතිනි කාමන් ලෝරන්ස් ඇතුළු පස් දෙනෙකුගෙන් සමන්විත මෙම මණ්ඩලය, මාස පහක කාලයකදී මහජන සාක්ෂි විමසීම් සිදුකර ඔක්තෝබර් මාසයේදී සිය අවසන් වාර්තාව ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය.
2021 වසරේදී ප්රකාශයට පත් කළ මෙම ගිවිසුම යටතේ, ඕස්ට්රේලියාවට ඇමරිකාවෙන් පාවිච්චි කළ සබ්මැරීන තුනක් මිලදී ගැනීමට නියමිතය. එසේම 2027 වසරේ සිට බටහිර ඕස්ට්රේලියාවේ පර්ත් නුවර කේන්ද්ර කර ගනිමින් ඇමරිකානු සහ බ්රිතාන්ය න්යෂ්ටික සබ්මැරීන සඳහා කඳවුරු පහසුකම් ලබා දීමට ද මෙම ගිවිසුම මගින් අවසර හිමිවේ.
