විසිවැනි සියවසේ මැද භාගයේදී ලෝක ව්යාප්තව පැවති අධික දුම්පාන සංස්කෘතිය සහ වත්මන් තරුණ පරපුර අතර පවතින දුම්වැටි උන්මාදය උපහාසාත්මක කෝණයකින් විවේචනය කරමින් සමාජ මාධ්ය ජාලාවල සංසරණය වන සුවිශේෂී ඡායාරූපයක් සහ සටහනක් කෙරෙහි මේ වන විට බොහෝ දෙනෙකුගේ දැඩි අවධානය යොමුව තිබේ. “තවමත් ඉන්නේ මිත්යාවේ ද? හැටේ දශකයේ මෝඩ අදහස් තවම උරන්නේ ඇයි?” යන තේමාවෙන් යුතුව නිර්මාණය කර ඇති මෙම පුවත මඟින්, 1950 දශකයේදී සම්පූර්ණ සිගරට් පැකට්ටුවක්ම එකවර දුම්පානය කිරීම සඳහා නිපදවන ලද අමුතුම ආකාරයේ දුම්වැටි රඳවනයක් (Cigarette Holder) පිළිබඳව රසවත් මෙන්ම ආන්දෝලනාත්මක තොරතුරු රැසක් අනාවරණය කර ඇත. මෙම උපකරණය එකල මිනිසුන්ගේ දුම්පාන පිස්සුව තවදුරටත් පහසු, වේගවත් මෙන්ම උසස් විලාසිතාවක් (Fashionable) බවට පත්කිරීම වෙනුවෙන් නිපදවූවක් බව පැහැදිලි වේ.
ඉතිහාස දත්ත පෙන්වා දෙන අන්දමට 1940 සහ 1950 දශකවලදී බටහිර සමාජය තුළ දුම්පානය අතිශය සාමාන්ය සහ ඉහළ පැලැන්තියේ සංකේතයක් ලෙස පිළිගෙන තිබුණි. එකල වෛද්යවරුන් පවා විවිධ දුම්වැටි වෙළඳ දැන්වීම් සඳහා පෙනී සිටි අතර, සිනමාපට හරහා ද දුම්පානය උත්කර්ෂයට නංවමින් විශාල ප්රචාරයක් ලබා දී තිබේ. එකල මිනිසුන් තුළ පැවති දැඩි මිත්යා මතයක් වූයේ සිගරට් බීම මඟින් මානසික ආතතිය අඩු වන බව, ආහාර ජීර්ණය පහසු වන බව සහ උගුරේ අමාරු පවා සුව වන බවයි. මෙම පසුබිම තුළ නිපදවුණු, එකවර සිගරට් රැසක් රඳවා තබා ගත හැකි මෙම අමුතු මෙවලම ප්රායෝගික භාවිතයට වඩා සමාජය ඉදිරියේ නවීන පෙනුමක් සහ ඉහළ පන්තියක් ප්රදර්ශනය කිරීමේ විලාසිතාවක් ලෙස එකල ධනවත් ප්රජාව විසින් භාවිත කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, දුම්පානයේ ඇති දරුණු සෞඛ්ය අවදානම සහ පිළිකාකාරක තත්ත්වයන් පිළිබඳව මුල් කාලීන වෛද්ය පර්යේෂණ සිදුකළ ද, එකල මහජනතාව ඒවා පිළිගැනීමට සූදානම්ව සිට නැත. නමුත් 1960 දශකය උදාවීමත් සමඟ ලෝක ව්යාප්තව විද්යාත්මක සහ වෛද්ය සාක්ෂි අධික ලෙස ඉදිරිපත් වීම හේතුවෙන් දුම්පානය පිළිබඳව සමාජය තුළ පැවති මිත්යා මතයන් සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටීමට ලක්විය. ඉන් අනතුරුව ලෝකයේ විවිධ රජයන් විසින් සිගරට් පැකට් මත අනිවාර්ය සෞඛ්ය අවවාදාත්මක වැකි ප්රදර්ශනය කිරීමට සහ දුම්වැටි වෙළඳ දැන්වීම් සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කිරීමට නීතිමය පියවර ගෙන තිබේ. සියවස් භාගයකට පෙර මිනිසුන් තුළ පැවති මෙම බියකරු දුම්වැටි උණ සහ වත්මන් සමාජයේ පවතින දුම්පාන ප්රවණතාවයන් පිළිබඳව නැවත වරක් සිතා බැලීමට මෙම අපූර්ව ඓතිහාසික තොරතුර කදිම නිදසුනක් සපයයි.
