පවතින දැඩි මූල්ය අර්බුදය හමුවේ රටේ සාමාන්ය මහජනතාව එදිනෙදා පරිභෝජනය කරන භාණ්ඩ හා සේවා මත පනවා ඇති පොදු බදු බර දිනෙන් දින ඉහළ නංවන පසුබිමක, මෙරට ප්රමුඛතම බදු සහ මූල්ය විශ්ලේෂණ වෙබ් අඩවියක් වන taxadvisor.lk වෙබ් අඩවිය විසින් “වෙරිටේ රිසර්ච්” (Verité Research) ආයතනයේ නවතම නිල දත්ත වාර්තා ඇසුරින් මෙරට පවතින බරපතළ දුම්වැටි බදු අක්රමිකතාවයක් විශේෂ සටහනක් මගින් අනාවරණය කර තිබේ. ඒ අනුව, වත්මන් 2026 වර්ෂය තුළදී පමණක් රජය විසින් මහා පරිමාණයෙන් ලාභ ලබන දුම්වැටි (සිගරට්) සමාගම් සඳහා රුපියල් බිලියන 17.3ක (රුපියල් කෝටි 1,730ක) දැවැන්ත සහ අසාධාරණ බදු සහනයක් (Tax concession) ලබාදී ඇති බව තහවුරු වේ.
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ (WHO) නිල ජාත්යන්තර නිර්දේශයන්ට අනුව සිගරට් එකක අවසාන සිල්ලර මිලෙන් සියයට 75ක්ම (75%) රජයට සෘජුවම අයවන බදු විය යුතු වුවද, ශ්රී ලංකාව තුළ පවතින එම බදු අනුපාතය පසුගිය 2018 වසරේ සිට මේ දක්වා කාලය තුළ සියයට 66.8 (66.8%) වැනි ඉතාමත් පහළ මට්ටමකට ඇද වැටීමට රජය සිතාමතාම ඉඩහැර ඇති බව මෙම වාර්තාවෙන් පෙන්වා දී තිබේ. ජාත්යන්තර ප්රමිතීන් සහ මෙරට පවතින වත්මන් බදු ප්රතිශතය අතර පවතින මෙම බරපතළ පරතරය හේතුවෙන් මහා භාණ්ඩාගාරයට හිමිවිය යුතු කෝටි ප්රකෝටි ගණනක ජාතික ධනය වත්මන් වර්ෂය තුළදී පමණක් රටට අහිමි වී ඇත.
මෙහි ඇති වඩාත්ම පරස්පර විරෝධී සහ අසාධාරණ තත්ත්වය වන්නේ, පසුගිය 2021 වසරේ සිට 2026 වත්මන් වර්ෂය දක්වා කාලය තුළ මෙරට සාමාන්ය ජනතාව එදිනෙදා පරිභෝජනය කරන අත්යවශ්ය භාණ්ඩ හා සේවාවල එකතු කළ අගය මත බද්ද (VAT), සමාජ ආරක්ෂණ දායකත්ව බද්ද (SSCL) සහ අනෙකුත් සියලුම පොදු බදු වර්ග රජය විසින් අසීමිත ලෙස ඉහළ නංවා තිබීමයි. එලෙස රටේ පොදු පුරවැසියන් අධික බදු බරින් මිරිකෙද්දී, මහා පරිමාණයෙන් ලාභ ලබන දුම්වැටි සමාගම් මත පැවති සැබෑ බදු බර (Tax burden) එම කාලසීමාව තුළදීම රහසිගතව සියයට 7.6කින් (-7.6%) පහත වැටීමට සැලැස්වීම බරපතළ මූල්ය හා ප්රතිපත්තිමය හානියක් බව ආර්ථික සහ බදු ක්ෂේත්රයේ විශේෂඥයෝ වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙති.
