ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයෙන් ශ්‍රී ලංකාවට විශේෂ අනතුරු ඇඟවීමක්

සෑම වසරකම මැයි 31 වැනිදාට යෙදෙන ලෝක දුම්කොළ විරෝධී දිනය (World No Tobacco Day) මෙවරත් ගෝලීය වශයෙන් සමරනු ලබන අතර, දුම්කොළ සහ නිකොටින් භාවිතයේ ඇති මාරාන්තික හානිය මෙන්ම නවකයන් ඇබ්බැහි කරවීම සඳහා දුම්කොළ කර්මාන්තය විසින් භාවිත කරනු ලබන සූක්ෂ්ම උපක්‍රම පිළිබඳව ලෝක වැසියන් දැනුවත් කිරීම මෙහි මූලිකම අරමුණ වී තිබේ. වත්මන් 2026 වර්ෂය සඳහා ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) විසින් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති ගෝලීය තේමාව වන්නේ “ආකර්ෂණය නිරාවරණය කිරීම – නිකොටින් සහ දුම්කොළ ඇබ්බැහියට එරෙහි වීම” (“Unmasking the appeal – countering nicotine and tobacco addiction”) යන්නයි. දුම්කොළ සහ නිකොටින් සමාගම් විසින් විශේෂයෙන්ම ළමුන් සහ තරුණ ප්‍රජාව සිය ග්‍රහණයට ගැනීම සඳහා ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදන මෝස්තර සහ අලෙවිකරණ උපායමාර්ග නිරන්තරයෙන් වෙනස් කරන ආකාරය මෙවර තේමාව ඔස්සේ දැඩි අවධානයට ලක් කර ඇත.

මෙම ගෝලීය ප්‍රතිපත්තියට සමගාමීව, ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක වන ජාතික දුම්කොළ පාලන වැඩපිළිවෙළ ශක්තිමත් කිරීම වෙනුවෙන් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය මෙරට සෞඛ්‍ය අංශ සමඟ සෘජුවම අත්වැල් බැඳගෙන සිටී. එහිදී ඔවුන් අවධාරණය කරන්නේ කිසිදු ආකාරයක දුම්කොළ හෝ නිකොටින් නිෂ්පාදනයක් ශරීරයට ආරක්ෂිත නොවන බවත්, මෙතෙක් මහජන සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රය අත්පත් කරගෙන ඇති ජයග්‍රහණ සුරක්ෂිත කර ගැනීම සඳහා නිරන්තර අවධානයෙන් පසුවීම අත්‍යවශ්‍ය බවත්ය. ශ්‍රී ලංකාවේ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධාන නියෝජිත (WHO Representative) වෛද්‍ය රාජේෂ් සම්භාජිරාඕ පාණ්ඩව් (Dr. Rajesh Sambhajirao Pandav) මහතා විශේෂ ප්‍රකාශයක් කරමින් කියා සිටින්නේ, දුම්කොළ සමාගම් විසින් විවිධ රසකාරක (Flavours), ආකර්ෂණීය ඇසුරුම් සහ සමාජ මාධ්‍ය (Social media) උපක්‍රම භාවිත කරමින් නව පරපුරක් ඇබ්බැහි කරවීමට නිරන්තරයෙන් උත්සාහ කරන බැවින්, ශ්‍රී ලංකාව වහාම එම උපක්‍රමවලට වඩා ඉදිරියෙන් සිටිමින් ජාතික නීති පද්ධතිය (NATA Act) වහාම යාවත්කාලීන කළ යුතු බවයි.

ගෝලීය දත්ත වාර්තාවලට අනුව, වර්තමානය වන විට ලොව පුරා වයස අවුරුදු 13ත් 15ත් අතර පසුවන බාලවයස්කාර ළමුන් මිලියන 40කට අධික අතිවිශාල සංඛ්‍යාවක් (40 million adolescents) දුම්කොළ නිෂ්පාදන භාවිත කිරීමට දැනටමත් ඇබ්බැහි වී ඇති අතර, විද්‍යුත් සිගරට් (E-cigarettes) සහ නවීන දුම්කොළ නිෂ්පාදන භාවිතය ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යමින් පවතී. මෙම භයානක තත්ත්වය මැඩලීම සඳහා ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් ලොව පුරා සිටින රාජ්‍යයන් වෙත හදිසි ඇමතුමක් (Global call to action) නිකුත් කර ඇත. ඒ අනුව, රසකාරක වර්ග සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කිරීම, ඩිජිටල් සහ ඔන්ලයින් අවකාශයන් ඇතුළු සියලුම මාධ්‍ය පද්ධතීන් තුළ සිදුවන දැන්වීම් ප්‍රවර්ධනයන් සහ අනුග්‍රහය දැක්වීම් සහමුලින්ම තහනම් කිරීම මෙන්ම නිෂ්පාදන සැලසුම්කරණය සහ ඇසුරුම්කරණය (Plain Packaging) කෙරෙහි දැඩි නියාමන රෙගුලාසි පැනවීම වැනි ප්‍රබල, විද්‍යාත්මක පදනමක් සහිත පියවරයන් කඩිනමින් බලාත්මක කරන ලෙස ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය සියලුම ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයන්ගෙන් දැඩිව ඉල්ලා සිටී.