ලොව ප්රමුඛතම කෘත්රිම බුද්ධි (AI) සමාගමක් වන ඇන්ත්රොපික් සහ ඇමරිකානු ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව (Department of War) අතර පවතින ගැටුම අද (2026 මාර්තු 24) සැන් ෆ්රැන්සිස්කෝ ෆෙඩරල් අධිකරණය හමුවේ විභාගයට ගැනේ. සිය “ක්ලෝඩ්” (Claude) මාදිලිය සීමාවකින් තොරව යුද කටයුතු සඳහා භාවිත කිරීමට ඉඩ ලබාදීම ප්රතික්ෂේප කිරීම හේතුවෙන්, ට්රම්ප් පරිපාලනය විසින් ඇන්ත්රොපික් සමාගම “ජාතික ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් වන සැපයුම් දාම අවදානමක්” (Supply Chain Risk) ලෙස නම් කර කළු ලැයිස්තුගත කිරීමට එරෙහිව මෙම නඩුව පවරා තිබේ.
මෙම අර්බුදයට මූලික වී ඇත්තේ ඇන්ත්රොපික් සමාගම පනවා ඇති ප්රධාන ආරක්ෂණ සීමා (Guardrails) දෙකකි. පළමුවැන්න ඇමරිකානු පුරවැසියන් විශාල වශයෙන් නිරීක්ෂණය කිරීම (Mass Surveillance) සඳහා තම තාක්ෂණය යොදාගැනීමට ඉඩ නොදීම වන අතර, දෙවැන්න මිනිස් මැදිහත්වීමකින් තොරව ඉලක්ක වෙත ප්රහාර එල්ල කරන ස්වයංක්රීය මාරක අවි (Lethal Autonomous Weapons) පද්ධති සඳහා AI භාවිතයට එරෙහි වීමයි.
ආරක්ෂක ලේකම් පීට් හෙග්සෙත් (Pete Hegseth) තර්ක කරන්නේ, යුධ පිටියේදී තාක්ෂණය භාවිත කළ යුතු ආකාරය තීරණය කළ යුත්තේ රජය මිස පෞද්ගලික සමාගම් නොවන බවයි. එසේම, ඇන්ත්රොපික් සමාගම යුද මෙහෙයුම් අතරතුරදී තම තාක්ෂණය අඩපණ කිරීමට හෝ වෙනස් කිරීමට (Sabotage) ඉඩ ඇති බවට ද රජය සැක පළ කරයි. කෙසේ වෙතත්, ඇන්ත්රොපික් සමාගම පවසන්නේ මෙය තම අදහස් ප්රකාශ කිරීමේ නිදහස (First Amendment) උල්ලංඝනය කිරීමක් බවත්, මීට පෙර හුආවේ (Huawei) වැනි විදේශීය සමාගම්වලට පමණක් සීමා වූ ලේබලයක් දේශීය සමාගමකට එරෙහිව දේශපාලනික හේතූන් මත භාවිත කිරීම නීතිවිරෝධී බවත්ය.
