ජර්මනියේ ඓතිහාසික ‘පැඩර්බෝන්’ (Paderborn) නගරයේ පැරණි වැසිකිළි වළකින් ඉතා හොඳින් ආරක්ෂා වූ, වසර 800කට වඩා පැරණි අභිරහස් පොතක් සහ අතීත ප්රභූන් වැසිකිළි කඩදාසි වෙනුවට භාවිත කළ සුඛෝපභෝගී සේද රෙදි කැබලි තොගයක් සොයාගැනීමට පුරාවිද්යාඥයන් සමත්ව තිබේ.
නගරයේ නව පරිපාලන ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිකිරීම සඳහා ජර්මනියේ ප්රමුඛ පුරාවිද්යා පර්යේෂණ ආයතනයක් වන ‘LWL’ ආයතනය සිදුකළ කැණීමකදී මෙම අපූරු “කාල කැප්සියුලය” (time capsule) හමුවී ඇත.
මේ පිළිබඳව හෙළි කරගෙන ඇති විශ්මයජනක තොරතුරු මෙසේය:
මඩේ නොදිරූ ඉටි පිටු සහිත පොත:
13 වැනි හෝ 14 වැනි සියවසට අයත් මෙම කුඩා පොත ලී, සම් සහ ඉටි යොදාගෙන පිටු 10කින් නිර්මාණය කර ඇත. සියවස් ගණනාවක් අපද්රව්ය පිරුණු වැසිකිළි වළක තිබුණ ද, එහි පැවති අධික තෙතමනය සහ ඔක්සිජන් නොමැති (airtight) වටපිටාව නිසා පොතේ සම් කවරය සහ ඉටි පිටු කිසිදු හානියකින් තොරව ආරක්ෂා වී තිබේ. පැරණි ලතින් භාෂාවෙන් (Latin cursive) කූරක් (stylus) භාවිත කර ලියා ඇති මෙහි සටහන් කියවීම සඳහා පර්යේෂකයන් දැන් නවීන අධිතාක්ෂණික ක්රමවේද භාවිත කිරීමට සූදානම් වේ.
ධනවත් වෙළෙන්දෙකු සහ ‘සේද’ ටොයිලට් පේපර්:
ප්රධාන පුරාවිද්යාඥ ස්වේවා ගයි (Sveva Gai) විශ්වාස කරන්නේ, පොතේ කවරයේ ඇති රාජකීය ‘ලිලී’ මල් මෝස්තරය අනුව මෙය එකල සිටි ධනවත් සහ උගත් වෙළෙන්දෙකුට අයත් එකක් බවයි. එමෙන්ම, මෙම වළෙන් හමුවූ ඉතා සියුම්ව වියන ලද මිල අධික සේද රෙදි (Silk fabric) කැබලි පිළිබඳව පරීක්ෂණ පැවැත්වීමේදී හෙළි වී ඇත්තේ, අතීතයේ සිටි ඉහළ පැලැන්තියේ ධනවතුන් සාමාන්ය වැසිකිළි කඩදාසි වෙනුවට පරණ වූ සුඛෝපභෝගී සේද ඇඳුම්වලින් ඉරාගත් රෙදි කැබලි භාවිත කර ඇති බවයි.
ජර්මනියේ වැසිකිළි වළකින් මතුවුණු මෙම අපූර්ව සොයාගැනීම, මීට වසර 800කට පෙර යුරෝපීය ප්රභූ සමාජයේ පැවති සුඛෝපභෝගී සහ රහසිගත ජීවන රටාව පිළිබඳව කදිම සාක්ෂියක් සපයයි.
