රුසියාවේ රාජ්ය සතු දැවැන්ත බලශක්ති සමාගම් වන ‘ගැස්ප්රොම්’ (Gazprom) සහ ‘රොස්නෙෆ්ට්’ (Rosneft), රුසියාව විසින් අත්පත් කරගත් යුක්රේන ප්රදේශවල දරුවන් බලහත්කාරයෙන් පිටුවහල් කිරීමට සහ ඔවුන්ට රුසියානු මතවාද එන්නත් කිරීමට (Indoctrination) සෘජුවම දායක වී ඇති බව යේල් මානුෂීය පර්යේෂණාගාරය (Yale HRL) සිය නවතම වාර්තාව මගින් අනාවරණය කරයි. ඊයේ (2026 මාර්තු 25) නිකුත් කරන ලද මෙම අධ්යයනයට අනුව, 2022 සහ 2025 වසර අතර කාලය තුළ යුක්රේන දරුවන් 2,158 දෙනෙකු පමණ ප්රවාහනය කිරීමට සහ ඔවුන්ගේ “නැවත අධ්යාපනය” (Re-education) සඳහා මෙම සමාගම් සහ ඒවායේ අනුබද්ධ ආයතන මූල්ය හා පහසුකම් සපයා තිබේ.
යේල් මානුෂීය පර්යේෂණාගාරයේ විධායක අධ්යක්ෂ නැතනියෙල් රේමන්ඩ් (Nathaniel Raymond) පවසන්නේ, රුසියාවේ මෙම ක්රමානුකූල දරුවන් පිටුවහල් කිරීමේ ව්යාපාරයට රුසියානු සමාගම් සෘජුවම සම්බන්ධ වී ඇති බව ප්රසිද්ධියේ තහවුරු වූ පළමු අවස්ථාව මෙය බවයි. ඉරාන යුද්ධය හේතුවෙන් ලෝකයේ ඇතිවූ බලශක්ති අර්බුදය සමනය කිරීම සඳහා, මුහුදේ පවතින නෞකාවලින් රුසියානු තෙල් මිලදී ගැනීමට අමෙරිකානු රජය පසුගිය මාර්තු 12 වනදා යම් සහනයක් ලබා දී ඇති පසුබිමක මෙම වාර්තාව නිකුත් වීම විශේෂත්වයකි. එම සහනය යටතේ ගැස්ප්රොම් සහ රොස්නෙෆ්ට් සමාගම්වල නිෂ්පාදන ද ඇතුළත් වන බැවින්, අමෙරිකානු පාරිභෝගිකයන්ගේ මුදල් සෘජුවම මෙම යුද අපරාධවලට සම්බන්ධ සමාගම් වෙත ගලා යන බව පර්යේෂකයන් පෙන්වා දෙයි.
මෙම වාර්තාව මගින් පෙන්වා දෙන්නේ රුසියානු බලශක්ති සමාගම් හුදෙක් ආර්ථික ආයතන පමණක් නොව, රුසියානු රජයේ දේශපාලනික සහ යුදමය අරමුණු ඉටුකිරීමේ මෙවලම් ලෙස ක්රියා කරන බවයි. යුක්රේන දරුවන් ඔවුන්ගේ මව්බිමෙන් වෙන් කර රුසියානු අනන්යතාවය ලබා දීමට උත්සාහ කිරීම ජාත්යන්තර නීතියට අනුව යුද අපරාධයක් ලෙස සැලකේ. මෙම හෙළිදරව්වත් සමඟ රුසියානු බලශක්ති සමාගම් වෙත පනවා ඇති සම්බාධක තවදුරටත් දැඩි කළ යුතු බවට ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් සංවිධාන බලකර සිටියි.
