සිගරට් සඳහා පනවන බදු ප්රතිශතයන් ඉහළ නැංවීම වැළැක්වීම සඳහා දුම්කොළ කර්මාන්තය විසින් වසර ගණනාවක් තිස්සේ ප්රතිපත්ති සම්පාදකයන් සහ රජය බියවැද්දීමට ඉදිරිපත් කරන ප්රධානතම ව්යාජ තර්කයක් වන්නේ, බදු වැඩි කළහොත් නීතිවිරෝධී ලෙස රට තුළට ගෙන එන හොර සිගරට් (Smuggled substitutes) ජාවාරම සීඝ්රයෙන් ඉහළ ගොස් රජයට ලැබෙන බදු ආදායම මුළුමනින්ම අහිමි වී යන බවයි. කෙසේ වෙතත්, ලෝක බැංකුව (World Bank), ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය (WHO) මෙන්ම මෙරට ප්රමුඛ පර්යේෂණ ආයතනයක් වන වෙරිටේ රිසර්ච් (Verité Research) ආයතනය විසින් ලොව පුරා සහ ශ්රී ලංකාව තුළ සිදුකරන ලද විද්යාත්මක පර්යේෂණ මගින් මෙම තර්කය සත්යයෙන් තොර, හුදෙක් බදු වැඩි කිරීම් වැළැක්වීම සඳහා ගොනුකරන ලද “දෙවන මුසාව” බව දත්ත සහිතව නිරාවරණය කර තිබේ.
ජාත්යන්තර පර්යේෂණ සාක්ෂි මගින් පැහැදිලිවම පෙන්වා දෙන්නේ රටක සිගරට් හොර රහසේ ජාවාරම් කිරීම (Illicit trade) සහ එම රටේ පවතින බදු අනුපාතයන් අතර සෘජු සන්නිවේදනයක් නොමැති බවයි. හොර සිගරට් ජාවාරම වර්ධනය වීමට හෝ පාලනය වීමට මූලිකවම බලපාන්නේ අදාළ රටේ පවතින දේශසීමා ආරක්ෂාව, නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේ පද්ධතියේ ශක්තිමත්භාවය, දූෂණය සහ රේගු පාලන ක්රමවේදයන් මිස බදු ප්රතිපත්තිය නොවේ. ලෝකයේ ඉතා ඉහළ දුම්වැටි බදු ප්රතිශතයන් පවතින ඇතැම් සංවර්ධිත රටවල හොර සිගරට් ජාවාරම අවම මට්ටමක පවතින අතර, බදු ප්රතිශතයන් ඉතා පහළ මට්ටමක පවතින ඇතැම් දුප්පත් රටවල දුර්වල නීති පද්ධතිය හේතුවෙන් හොර සිගරට් ජාවාරම ඉහළ මට්ටමක පවතින බව පර්යේෂණ මගින් තහවුරු කර ඇත.
දුම්කොළ සමාගම් විසින් පෙන්වා දෙන පරිදි බදු වැඩි කළද, හොර සිගරට් ජාවාරම නිසා රජයේ ආදායම කඩා වැටෙන්නේ නැති බවත්, බදු ප්රතිශතය ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ නිර්දේශිත සියයට 75 (75%) මට්ටමට ගෙන ඒමෙන් පමණක් රජයට වසරකට අහිමි වන රුපියල් කෝටි 1,730ක (LKR 17.3 Billion) මහා ධනස්කන්ධය උපයාගත හැකි බවත් ආර්ථික විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති. එබැවින්, හොර සිගරට් බූතයා පෙන්වමින් රජය බිය ගන්වා, තමන්ගේ මහා පරිමාණ අධික ලාභාංශ සහ බදු සහනාධාරයන් තවදුරටත් රැක ගැනීමට දුම්කොළ කර්මාන්තය දරන මෙම සූක්ෂ්ම උත්සාහයට පාලකයන් මෙන්ම මහජනතාව ද නොරැවටිය යුතු බව ආර්ථික විචාරකයෝ වැඩිදුරටත් අවධාරණය කරති.
















