ශ්රී ලංකාව මේ වන විට ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ වැඩසටහනක් යටතේ රජයේ ආදායම් ඉහළ නැංවීමේ දැඩි උත්සාහයක නිරතව සිටී. මේ සඳහා ඉන්ධන, විදුලිය සහ ආහාර ඇතුළු සියලුම අත්යවශ්ය භාණ්ඩ හා සේවාවන් සඳහා බදු අනුපාත ඉහළ නංවා ඇති අතර, වැට් (VAT) බද්ද 8% සිට 18% දක්වා ඉහළ දමා අමතරව සමාජ ආරක්ෂණ දායක බද්දක් ද හඳුන්වා දී ඇත. එහෙත්, මෙම සමස්ත බදු ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාවලියේදී අසාමාන්ය ලෙස බදු බර අඩු කර ඇත්තේ දුම්කොළ කර්මාන්තයට පමණි.
2021 සිට 2026 දක්වා කාලය තුළ, කැප්ස්ටන් (Capstan) සිගරට් පැකට්ටුවක බදු ප්රතිශතය 8.8%කින් ද, වඩාත්ම අලෙවි වන ජෝන් ප්ලේයර් ගෝල්ඩ් ලීෆ් (John Player Gold Leaf) සිගරට් පැකට්ටුවක බදු ප්රතිශතය 5.6%කින් ද පහත වැටී තිබේ. ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ නිර්දේශයට අනුව සිල්ලර මිලෙන් 75%ක් බදු වශයෙන් අය කරගත යුතු වුවත්, 2018 වසරේදී 74%ක්ව පැවති මෙම ප්රතිශතය 2026 වන විට 66.8% දක්වා පහළ ගොස් ඇත. මෙයින් අදහස් වන්නේ, පාරිභෝගිකයා සිගරට් සඳහා ගෙවන සෑම රුපියල් දොළහකින්ම, රජයට ලැබිය යුතු රුපියල් නවයට සාපේක්ෂව මේ වන විට ලැබෙන්නේ රුපියල් අටක් පමණක් බවයි. ඉතිරි රුපියල මහජන මුදල් වෙනුවට පුද්ගලික සමාගමක ලාභයක් බවට පත්වෙමින් තිබේ.
මෙම ක්රියාවලිය “සැඟවුණු බදු සහනයක්” ලෙස සිදුවන්නේ සිගරට් නිෂ්පාදන සමාගම් මිල ඉහළ නංවන විට රජයේ සුරාබදු ස්වයංක්රීයව ඉහළ නොයන බැවිනි. රජය විසින් අත්යවශ්ය භාණ්ඩ සඳහා ජනතාව මත පටවා ඇති බදු බර හේතුවෙන් වාර්ෂිකව රුපියල් කෝටි 1,730ක අමතර ආදායමක් අය කරගත්තද, දුම්කොළ සමාගමට ලබා දී ඇති මෙම සහනය නිසා එම මුදල රටට අහිමි වෙමින් පවතී. මෙම මුදල ආපදා කළමනාකරණය, පෝෂණ වැඩසටහන් සහ පෞද්ගලික අංශයේ මාතෘ නිවාඩු දීමනා වැනි අත්යවශ්ය සමාජ සුභසාධන කටයුතු කිහිප වතාවකින්ම ආවරණය කිරීමට ප්රමාණවත්ය. ආර්ථික අර්බුදයකදී ජනතාවගෙන් උපරිම කැපකිරීම් ඉල්ලා සිටින රජයක්, සෞඛ්ය සහ ආර්ථික යන දෙඅංශයෙන්ම ජාත්යන්තරව නිර්දේශිත බදු වැඩි කිරීමක් කළ යුතු එකම නිෂ්පාදනයට මෙලෙස සහනයක් ලබා දීම දැඩි විවේචනයට ලක්ව තිබේ.
