රටක සමස්ත ආර්ථික කළමනාකරණය සහ මහජන සෞඛ්ය සුරක්ෂිතතාවය සම්බන්ධයෙන් ආර්ථික විද්යාත්මක න්යායන්ට (Economic theories) අනුව දුම්වැටි මත නිසි පරිදි බදු පැනවීම හරහා එකවර අතිශය වැදගත් ජාතික කාර්යයන් තුනක් සාර්ථකව ඉටු කරගත හැකි බව ආර්ථික විශේෂඥයන් විසින් පෙන්වා දී තිබේ. පොදු මහජනතාව මත පටවා ඇති බදු බර අඩු කරමින් රාජ්ය ආදායම ශක්තිමත් කිරීමට පවතින හොඳම විකල්පය දුම්වැටි බදුකරණය බව මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ.
ආර්ථික විද්යාඥයන් පෙන්වා දෙන පරිදි සිගරට් බදු ඉහළ නැංවීමෙන් එකවර සාක්ෂාත් කරගත හැකි ප්රධානතම ජයග්රහණ තුන මෙසේය:
පළමු කරුණ වන්නේ රටේ පවතින මූල්ය අර්බුද හමුවේ කඩා වැටී ඇති පොදු මහජන සුභසාධන කටයුතු, පෝෂණ වැඩසටහන් සහ ආපදා කළමනාකරණ ව්යාපෘති ශක්තිමත් කිරීමට අවශ්ය කරන දැවැන්ත බදු ආදායම ඉතාමත් සෘජුව සහ පහසුවෙන් රජයට උපයා ගැනීමට හැකි වීමයි.
දෙවන කරුණ වන්නේ බදු වැඩි කිරීම හරහා දුම්වැටි භාවිතය යම් මට්ටමකට සීමා වන බැවින්, දුම්වැටි භාවිතය නිසා බෝ නොවන රෝගවලට (NCDs) ගොදුරු වන ජනතාව වෙනුවෙන් නිදහස් සෞඛ්ය පද්ධතිය සහ රජයේ රෝහල් පද්ධතියට වාර්ෂිකව දැරීමට සිදුවන අතිදැවැන්ත සෞඛ්ය පිරිවැය සහ මූල්ය බර සැලකිය යුතු ප්රමාණයකින් සීමා කර ගැනීමට රජයට අවස්ථාව ලැබීමයි.
තෙවන සහ වඩාත්ම සුවිශේෂී කරුණ වන්නේ ඉන්ධන, විදුලිය හෝ වැට් (VAT) බදු ඉහළ නැංවීමේදී රටේ සියලුම අත්යවශ්ය ආහාර ද්රව්ය, ප්රවාහන ගාස්තු සහ පොදු ජන ජීවිතයට බලපාන දෑවල මිල ගණන් දාම ප්රතික්රියාවක් ලෙස ස්වයංක්රීයව ඉහළ ගියද, සිගරට් මත බදු පැනවීම නිසා එවැනි අත්යවශ්ය භාණ්ඩවල මිල ගණන් කෙරෙහි කිසිදු අහිතකර බලපෑමක් හෝ උද්ධමනකාරී තත්ත්වයක් ඇති නොවීමයි.
මෙවැනි පැහැදිලි සහ විද්යාත්මක ආර්ථික ප්රතිලාභ රැසක් පවතින බැවින්, දුම්කොළ සමාගම් විසින් තමන්ගේ ලාභාංශ රැකගැනීම වෙනුවෙන් සමාජගත කරන ව්යාජ ප්රචාරයන්ට සහ මුසාවාදයන්ට රටේ බුද්ධිමත් දේශපාලනඥයන්, ප්රතිපත්ති සම්පාදකයන් සහ තීරණ ගන්නන් කිසිසේත්ම හසු නොවිය යුතු බවත්, වහාම ක්රියාත්මක වන පරිදි දුම්වැටි බදු ප්රතිපත්තිය ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්ට අනුව ශක්තිමත් කළ යුතු බවත් ආර්ථික විශේෂඥයෝ දැඩිව අවධාරණය කරති.
