2024 ජන හා නිවාස සංගණන වාර්තාවට අනුව ශ්රී ලංකාවේ ප්රජනන වේගය (Fertility Rate) එක් කාන්තාවකට දරුවන් 1.3ක් වැනි ඉතා අඩු මට්ටමකට පහත වැටී ඇති බව වාර්තා වුවද, එය සැබෑ “කඩා වැටීමකට” වඩා දත්ත වාර්තා කිරීමේ ගැටලුවක් හෝ දරු උපත් ප්රමාද කිරීමේ ප්රතිඵලයක් විය හැකි බව කොළඹ විශ්වවිද්යාලයේ ප්රජා විද්යා පිළිබඳ සම්මානිත මහාචාර්ය ලක්ෂ්මන් දිසානායක මහතා පෙන්වා දෙයි. ලෝකයේ සෙසු රටවල දශක කිහිපයක් තිස්සේ සිදු වූ මෙවැනි වෙනසක් ශ්රී ලංකාව තුළ වසර 12ක් වැනි කෙටි කලකදී (2.4 සිට 1.3 දක්වා) සිදුවීම විමර්ශනයට ලක්විය යුතු කරුණක් බව ඒ මහතා අවධාරණය කරයි.
මහාචාර්යවරයා පෙන්වා දෙන පරිදි, විවාහ වන වයස අවුරුදු 23 සිට 26 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබුණ ද, ශ්රී ලාංකීය කාන්තාවන් විවාහය ප්රතික්ෂේප කිරීමක් මෙතෙක් වාර්තා නොවේ. එමෙන්ම විවාහක කාන්තාවන් තවමත් සාමාන්යයෙන් දරුවන් දෙදෙනෙකු හෝ තිදෙනෙකු ලැබීමට කැමැත්තක් දක්වන බව දත්ත මගින් තහවුරු වේ. කොවිඩ් වසංගතය සහ පවතින ආර්ථික අර්බුදය හේතුවෙන් බොහෝ දෙනා දරු උපත් තාවකාලිකව ප්රමාද කර ඇති අතර, සංගණන දත්ත ලබා ගැනීමේදී මෑත කාලීන උපත් නිවැරදිව වාර්තා නොවීම ද මෙම අගය 1.3ක් ලෙස දිස්වීමට හේතු විය හැකි බව ඔහුගේ මතයයි. දත්ත නිවැරදිව විශ්ලේෂණය කළහොත් සැබෑ ප්රජනන වේගය 2.1ක් පමණ විය හැකි බවත්, එබැවින් ජනගහන කඩා වැටීමක් පිළිබඳ අනියත බියක් ඇති කර නොගෙන වයස්ගත වන ජනගහනයට ගැලපෙන ආර්ථික හා සමාජීය ප්රතිපත්ති සකස් කිරීම කෙරෙහි රජය අවධානය යොමු කළ යුතු බවත් මහාචාර්යවරයා වැඩිදුරටත් සඳහන් කරයි.
