හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ (Strait of Hormuz) නාවික නිදහස සහතික කිරීම සඳහා බ්රිතාන්යය සහ ප්රංශය එක්ව ස්වාධීන සහ ආරක්ෂාකාරී බහුපාර්ශ්වික මෙහෙයුමක් ප්රකාශයට පත් කර ඇති අතර, ඉතාලිය ද සිය නාවික ශක්තිය ඊට එක් කරන බව ප්රකාශ කර තිබේ. මෙම රටවල් මීට පෙර ජනාධිපති ට්රම්ප් විසින් යුධමය වශයෙන් හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය විවෘත කිරීමට කළ ඉල්ලීම ප්රතික්ෂේප කර තිබුණ ද, දැන් ඔවුන් තමන්ගේම මෙහෙයුමක් හරහා කලාපීය ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට ඉදිරිපත් වී ඇත.
මෙම නවතම තත්ත්වය පිළිබඳව වාර්තා වන කරුණු මෙසේය:
ප්රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්රොන් සහ බ්රිතාන්ය අගමැති කීර් ස්ටාර්මර් පැරිසියේදී පැවැති ජාත්යන්තර සමුළුවකදී මෙම නව මෙහෙයුම නිල වශයෙන් නිවේදනය කරන ලදී. මෙහි ප්රධාන අරමුණ වන්නේ වාණිජ නෞකා ආරක්ෂා කිරීම, බෝම්බ ඉවත් කිරීම (Mine clearance) සහ නාවිකයින් තුළ විශ්වාසය ගොඩනැගීමයි. මෙය ඇමෙරිකානු මෙහෙයුම්වලින් බැහැරව ජාත්යන්තර නීතියට අනුකූලව සිදුවන “තදින්ම ආරක්ෂාකාරී” (Strictly defensive) මෙහෙයුමක් බව අගමැති ස්ටාර්මර් අවධාරණය කළේය.
ඉතාලි අගමැතිනී ජෝර්ජියා මෙලෝනි (Giorgia Meloni) ප්රකාශ කළේ හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය විවෘතව පැවතීම ගෝලීය ආර්ථිකයට අත්යවශ්ය කරුණක් බවයි. ඒ සඳහා ඉතාලි නාවික හමුදාවට අයත් යුධ ඒකක මෙම මෙහෙයුමට සහාය වීම සඳහා යොදවන බව ඇය තහවුරු කළාය. යුරෝපීය රටවල් මෙලෙස සිය ස්වාධීන බලය පෙන්වීම හරහා කලාපීය ගැටුම්වලට සෘජුව මැදිහත් නොවී වෙළඳ මාර්ග ආරක්ෂා කිරීමට උත්සාහ කරමින් සිටී.
මීට පෙර යුධමය මැදිහත් වීමක් සඳහා ජනාධිපති ට්රම්ප් කළ ඉල්ලීම මෙම රටවල් ප්රතික්ෂේප කළේ එයින් මහා පරිමාණ යුද්ධයක් ඇති විය හැකි බව පවසමිනි. කෙසේ වෙතත්, ඉරානය සහ ඇමෙරිකාව අතර මේ වන විට ඇති වී තිබෙන සටන් විරාම වාතාවරණය මධ්යයේ, මෙම ස්වාධීන යුරෝපීය මෙහෙයුම ක්රියාත්මක කිරීම තුළින් කලාපීය බල තුලනය සහ නාවික නිදහස ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීමට හැකි වනු ඇතැයි විචාරකයෝ විශ්වාසය පළ කරති.
තොරතුරු උපුටා ගැනීම: Reuters, AFP සහ BBC පුවත් සේවා ඇසුරින්
