– මිලින්ද මොරගොඩ විසින් රචනා කරන ලද 2026 ඔක්තෝබර් 15 වෙනිදා theprint. වෙබ් අඩවිය පළවූ ලිපිය
පෝක් සමුද්‍ර සන්ධිය යනු එහි සම්පත් සීමිත වූ, දෙරටටම පොදු පරිසර පද්ධතියකි. එහි සෞඛ්‍යය අවසාන වශයෙන් තීරණය කරන්නේ දෙපසම ධීවර ප්‍රජාවන්ට දිගටම ඉන් යැපීමට හැකිද යන්නයි.
පෝක් සමුද්‍ර සන්ධියේ පිහිටා ඇති කච්චතිව් දූපත
ඉන්දියානු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ පැවැත්වෙන මෑත කාලීන නඩු විභාග මඟින් කච්චතිව් දූපත පිළිබඳ විවාදය හුරුපුරුදු ස්වෛරීභාවය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයෙන් ඔබ්බට ගෙනයාමට අවස්ථාවක් උදා කර දී තිබේ. 1974 සහ 1976 ඉන්දීය-ශ්‍රී ලංකා සමුද්‍රීය ගිවිසුම්වලට අභියෝග කරමින් ගොනු කර ඇති පෙත්සම් විභාග කරන අතරතුර, ජාත්‍යන්තර සමුද්‍රීය සීමාව ඉක්මවා ශ්‍රී ලංකා ජලයට ඇතුළු වීමේ ප්‍රතිවිපාක පිළිබඳව ධීවරයන් දැනුවත් කරන ලෙස අධිකරණය විසින් මධ්‍යම සහ තමිල්නාඩු රජයන්ට උදක්ම දන්වා ඇත. මේ අතර, ඉන්දීය රජය පැහැදිලි කර ඇත්තේ ගිවිසුම් යළි විවෘත කිරීමට තම අදහසක් නොමැති බවත්, ඉන්දීය ධීවරයන්ට අදාළ ගැටලු රාජ්‍යතාන්ත්‍රික නාලිකා හරහා විසඳීමට කටයුතු කරන බවත්ය.
වඩා වැදගත් කරුණක් ලෙස, ඉන්දීය ජනවාර්ගික ජලයේ මත්ස්‍ය සම්පත ක්ෂය වී යාම ධීවරයන් ශ්‍රී ලංකා ජලයට ඇතුළු වීමට එක් හේතුවක් බව අටෝනි ජනරාල්වරයා පෙන්වා දුන්නේය. නඩු විභාගය අතරතුර අධිකරණය විසින් ධීවර පිළිවෙත් සහ ඉන්දීය වෙරළබඩ ජලයේ තත්ත්වය පිළිබඳව ද ප්‍රශ්න මතු කරන ලදී.
මෙම නිරීක්ෂණ මඟින් වඩාත් මූලික ප්‍රශ්නයක් මතු කරයි: කච්චතිව් පිළිබඳ අඛණ්ඩ අවධානය යොමු කිරීම හේතුවෙන් ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකිය යන දෙරටම සැබෑ අර්බුදය වන පාක් සමුද්‍ර සන්ධියේ සමුද්‍රීය සම්පත් ක්ෂය වීම සහ විනාශකාරී ධීවර ක්‍රම අඛණ්ඩව පැවතීම යන කරුණුවලින් ඈත් වී තිබේද?
– දූපතකට වඩා විශාල ගැටළුවක්
මීට වසර පනකිනට වැඩි කාලයකට පෙර, ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව සමුද්‍රීය සීමා ගිවිසුම් දෙකකට අත්සන් තැබීය – එකක් 1974 දී සහ අනෙකය 1976 දී – ඒවා මඟින් ජාත්‍යන්තර සමුද්‍රීය සීමා රේඛාව නිර්වචනය කරන ලද අතර කච්චතිව් සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වෛරීභාවය ඇතුළු දෙරටේ අදාළ සමුද්‍රීය අධිකාරී බල ප්‍රදේශ ස්ථාපිත කරන ලදී. මෙම ගිවිසුම් මඟින් ශ්‍රී ලංකා ජලයේ සාම්ප්‍රදායික ධීවර අයිතිවාසිකම් ඉන්දීය ධීවරයන්ට ලබා දී නොමැති අතර, ඉන්දීය ජලයේ ශ්‍රී ලංකා ධීවරයන්ට අන්‍යෝන්‍ය අයිතිවාසිකම් ද ලබා දී නැත.
එම ගිවිසුම්වලට එරෙහි ව්‍යවස්ථාපිත හා නීතිමය අභියෝග තවමත් ඉන්දීය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ පවතී. අධිකරණය විසින් ඒවායේ ව්‍යවස්ථාපිත වලංගුභාවය තීන්දු කර නොමැති අතර, එම කාරණය තවමත් විභාග වෙමින් පවතී. කෙසේ වෙතත්, ද්විපාර්ශ්වික මට්ටමින් අනුප්‍රාප්තික රජයන් විසින් ගිවිසුම් මඟින් ස්ථාපිත කර ඇති සමුද්‍රීය සීමාව දෙරට අතර සබඳතා කළමනාකරණය කිරීමේ පදනම ලෙස සලකා ඇත.
තමිල්නාඩු ධීවර ප්‍රජාවන්ගේ උත්සුකයන් සාධාරණ වේ. සමුද්‍රීය සීමාව ඉක්මවා යාම හේතුවෙන් බෝට්ටු රඳවා තබා ගැනීම සහ ධීවරයන් අත්අඩංගුවට ගැනීම සිදු වන විට ඉන්දීය ධීවරයෝ සහ ඔවුන්ගේ පවුල් ආර්ථික දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දෙති. තමිල්නාඩු ප්‍රධාන අමාත්‍ය සී. ජෝසප් විජේ මෑතකදී ඉන්දීය රජයෙන් ඉල්ලා සිටියේ අත්අඩංගුවට ගත් ධීවරයන් සහ අත්පත් කරගත් බෝට්ටු නිදහස් කර ගැනීමට මැදිහත් වන ලෙසත්, අලුත් කරන ලද සංවාදයක් සඳහා කටයුතු කරන ලෙසත්ය.
නමුත් මෙම ක්ෂණික ගැටලු විශාල ප්‍රශ්නයක් වෙත යොමු කරයි: මත්ස්‍ය සම්පත ක්ෂය වන්නේ මන්ද, සහ ඒවා ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට ගත හැකි පියවර මොනවාද?
මෙම ගැටළුව නැවත නැවතත් රාජ්‍යතාන්ත්‍රික නියෝජනයන්, අත්අඩංගුවට ගැනීම්, නිදහස් කිරීම් සහ ධීවර බෝට්ටු ආපසු ලබා දෙන ලෙස ඉල්ම සිටීම මඟින් පමණක් විසඳිය නොහැක. කච්චතිව් පිළිබඳ දේශපාලන විවාදය අඛණ්ඩව යළි විවෘත කිරීම මඟින්ද එය විසඳිය නොහැක.
පාක් සමුද්‍ර සන්ධිය යනු එහි සම්පත් සීමිත වූ, දෙරටටම පොදු පරිසර පද්ධතියකි. එහි සෞඛ්‍යය අවසාන වශයෙන් තීරණය කරන්නේ සමුද්‍රීය සීමාවේ දෙපසම ධීවර ප්‍රජාවන්ට දිගටම ඉන් ජීවත්වීමට හැකිද යන්නයි.
– පරිසරයට වන හානිය
පතුල් ලා කඩමින් මසුන් ඇල්ලීම මෙම ගැටලුවේ මූලික හේතුව වේ. මුහුදු පතුල හරහා බරැති දැල් ඇදගෙන යාමෙන් සමුද්‍ර වාසභූමි විනාශ වන අතර, ළපටි මසුන් කොටු වීම සහ සැලකිය යුතු අතුරු අල්ලා ගැනීම් ජනනය වේ. එහි බලපෑම සමුච්චිත වන අතර දිගුකාලීන විය හැක.
එබැවින් මෙම ගැටළුව සරලවම ධීවරයන් ජාත්‍යන්තර සමුද්‍රීය සීමාවක් ඉක්මවා යන්නේද යන්න පමණක් නොවේ. එය අඛණ්ඩව විශාල පරිමාණයෙන් සිදු වන විනාශකාරී ධීවර කර්මාන්තය සමුද්‍රීය පරිසර පද්ධතියට ඇති කරන බලපෑමද වේ.
වරක් දියුණු ධීවර කර්මාන්තයක නිවහන වූ ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ මත්ස්‍ය අස්වැන්න 1995 දී මෙට්‍රික් ටොන් 35,000 සිට 2023 දී මෙට්‍රික් ටොන් 17,000 දක්වා දැඩි ලෙස පහත වැටී ඇත. දශක ගණනාවක ගැටුම් සහ විස්ථාපනයන්හි උරුමය ඇතුළු සාධක කිහිපයක් මෙම පරිහානියට දායක වී ඇත. නමුත් පාක් සමුද්‍ර සන්ධියේ මහා පරිමාණ ට්‍රෝල් යාත්‍රා භාවිතයේ පීඩනය උතුරු ධීවර ප්‍රජාවන් මුහුණ දෙන දුෂ්කරතා තවත් වැඩි කර ඇත.
දෙපසම ධීවරයන් සඳහා, දිගුකාලීන උනන්දුව එකම විය යුතුය: එනම් ඔවුන්ගේ ජීවනෝපාය රඳා පවතින සමුද්‍රීය සම්පත ආරක්ෂා කිරීමයි.
– ස්ථාවර නමුත් උදාසීන ප්‍රතිචාරයක්
ශ්‍රී ලංකාව ස්ථාපිත නීතිමය සහ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික රාමු තුළ ක්‍රියා කරමින්, කච්චතිව් සම්බන්ධයෙන් දශක පහක් තිස්සේ ස්ථාවර සහ සංයමයෙන් යුත් ස්ථාවරයක් පවත්වා ගෙන ගොස් ඇත. දූපත දෙරට අතර දිගුකාලීන සබැඳියාවන්ගේ සංකේතයක් ලෙසද, විශේෂයෙන් ශාන්ත አንතුනි දේවස්ථානය සහ දෙපසින්ම පැමිණෙන බැතිමතුන් සහභාගී වන වාර්ෂික මංගල්‍යය හරහාද පවතී.
නමුත් කච්චතිව් වෙත නිර්මාණාත්මක සමකාලීන කාර්යභාරයක් ලබා දීමට ශ්‍රී ලංකාව කර ඇත්තේ ස්වල්පයකි. එය වෙනස් විය යුතුය.
මීට වසර ගණනාවකට පෙර, පැත්ෆයින්ඩර් පදනම විසින් ධීවර දෙපාර්තමේන්තුව, ජාතික ජලජ සම්පත් නියෝජිතායතනය සහ ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාලවල ප්‍රධානත්වයෙන් කච්චතිව්හි සමුද්‍රීය පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවන ලෙස යෝජනා කරන ලදී.
මෙම යෝජනාව යළි සලකා බැලීම සුදුසුය.
– කච්චතිව් විද්‍යාව සඳහා වූ වේදිකාවක් බවට පත් කිරීම
සමුද්‍රීය පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයක් මඟින් පුළුල් පාක් සමුද්‍ර සන්ධියේ පරිසර පද්ධතිය සංරක්ෂණයට දායක වන අතරම, වගකීමෙන් යුතුව භාරකාරීත්වය දැරීමට ශ්‍රී ලංකාවට ප්‍රායෝගික ක්‍රමයක් ලබා දෙනු ඇත.
එය මඟින් සමුද්‍රීය ජෛව විවිධත්වය සහ පාරිසරික ක්ෂය වීම නිරීක්ෂණය කිරීමට, පතුල් ලා කඩමින් මසුන් ඇල්ලීමේ දිගුකාලීන බලපෑම තක්සේරු කිරීමට, සංක්‍රමණ රටා සහ බෝවීමේ චක්‍ර නිරීක්ෂණය කිරීමට සහ ධීවර ප්‍රතිපත්ති සඳහා විද්‍යාත්මක දත්ත සැපයීමට හැකිය. එය ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර සමුද්‍රීය රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකභාවය සහ සංවාදය සඳහා වේදිකාවක් ලෙසද සේවය කළ හැකිය.
ඉන්දියාව සතුව දැනටමත් සැලකිය යුතු සමුද්‍රීය පර්යේෂණ ධාරිතාවන් ඇත. ශ්‍රී ලංකාවද එහි සමුද්‍රීය සීමාවේ අනුරූපී ධාරිතාවක් වර්ධනය කර ගත යුතුය.
සූර්ය බලශක්තිය, ජලය ලුණු ඉවත් කිරීම සහ මොඩියුලර් ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රවල සිදුවී ඇති දියුණුව හේතුවෙන්, මීට පෙර එවැනි පහසුකමක් පිහිටුවීම දුෂ්කර කළ සැපයුම්මය බාධක ද අඩු වී ඇත. බලපෑම අවම, ඉහළ වටිනාකමකින් යුත් පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයක් දැන් කළ හැකි යෝජනාවකි.
– ආරවුලෙන් සහයෝගීතාවයට
වත්මන් විවාදය මඟින් සංවාදයේ ස්වභාවය වෙනස් කිරීමට අවස්ථාවක් උදා කර දෙයි.
තමිල්නාඩුවේ ධීවරයන් පිළිබඳ උත්සුකතාව නීත්‍යානුකූල වේ. නීති විරෝධී ධීවර කර්මාන්තය සහ එහි සමුද්‍රීය සම්පත් පිරිහීම සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ උත්සුකතාව ද එලෙසම නීත්‍යානුකූල වේ. එක් උත්සුකතාවක් වලංගු ලෙස සලකා අනෙක බාධාවක් ලෙස සැලකීමෙන් කල්පවත්නා විසඳුමක් ලැබෙන්නේ නැත.
ස්වෛරීභාවය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය වෙත නැවත නැවතත් යොමුවීමෙන්ද එය විසඳිය නොහැක.
ඒ වෙනුවට, ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව පාක් සමුද්‍ර සන්ධිය පොදු පරිසර පද්ධතියක් ලෙස කළමනාකරණය කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ යුතුය. ඒකාබද්ධ විද්‍යාත්මක නිරීක්ෂණ, සංරක්ෂණ වැඩසටහන් සහ නියාමනය කරන ලද සහ තිරසාර ධීවර කර්මාන්තය පිළිබඳ සාකච්ඡා මඟින් පතුල් ලා කඩමින් මසුන් ඇල්ලීම වැනි විනාශකාරී පිළිවෙත් ක්‍රමයෙන් අත්හරින අතරම ජීවනෝපායන් ආරක්ෂා කරන ප්‍රායෝගික විධිවිධාන සඳහා පදනම සැපයිය හැකිය.
එවැනි සහයෝගීතාවයක් සඳහා කිසිදු රටකට තම ස්වෛරීභාවය හෝ නීතිමය ස්ථාවරය සම්මුතියකට ලක් කිරීමට අවශ්‍ය නොවනු ඇත.
සමුද්‍රීය පරිසර පද්ධති දේශසීමාවලට ගරු නොකරන බව දෙරටම පිළිගැනීමට එය අවශ්‍ය වනු ඇත.
– හැඟීම්වලට වඩා විද්‍යාව
කච්චතිව් විවාදය දශක ගණනාවක් පුරා පැවතී ඇත. අත්අඩංගුවට ගත් ධීවරයන්ගේ සහ ධීවර ප්‍රජාවන්ගේ ක්ෂණික ගැටලු ස්ථාපිත රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සහ නීතිමය නාලිකා හරහා විසඳිය යුතුය. නමුත් එම පියවරයන් දිගුකාලීන විසඳුමක් සඳහා ආදේශකයක් විය නොහැක.
සැබෑ අභියෝගය වන්නේ කච්චතිව් සතු වන්නේ කා සතුවද යන්න පමණක් නොවේ. දූපත වටා ඇති ජලය එය මත යැපෙන ප්‍රජාවන් දිගටම පෝෂණය කරන්නේද යන්නයි.
ශ්‍රී ලංකාවට, පිළිතුර වාචාල ගැටුමක් හෝ උදාසීන රාජ්‍යතාන්ත්‍රික භාවයක් නොවිය යුතුය. එය විද්‍යාව, වගකිවයුතු භාරකාරීත්වය සහ නිර්මාණාත්මක කලාපීය සහයෝගීතාව විය යුතුය.
කච්චතිව් මතභේදයේ සංකේතයක් ලෙස පැවතීම අවශ්‍ය නොවේ. නිසි ලෙස භාවිතා කළහොත්, එය ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර සමුද්‍රීය පර්යේෂණ, පාරිසරික භාරකාරීත්වය සහ තිරසාර සහයෝගීතාව සඳහා වේදිකාවක් බවට පත්විය හැකිය.
