ප්රජාතන්ත්රවාදී කොංගෝ ජනරජයේ (DRC) ලොමාමි ජාතික උද්යානය ආශ්රිත ඝන වනාන්තර කලාපයෙන් කළු පැහැති මුහුණක් සහ අසාමාන්ය රෝස-තැඹිලි පැහැති තොල්/මුඛ වටපිටාවකින් යුත් සුවිශේෂී නව වඳුරු විශේෂයක් විද්යාඥයන් විසින් නිල වශයෙන් සොයාගෙන තිබේ. විද්යාත්මක ලෝකයට නවතම සාමාජිකයකු වන මෙම ප්රිමාටේ විශේෂය විද්යාත්මකව Colobus congoensis ලෙස නම් කර ඇති අතර, ප්රාදේශීය වැසියන් විසින් මෙම සත්ත්වයා හඳුන්වනු ලබන්නේ *”ලික්වේලි” (Likweli)* යන නමිනි.
ප්රථම වරට 2008 වසරේදී පර්යේෂණ කණ්ඩායමකගේ කැමරාවකට මෙම සත්ත්වයාගේ අපැහැදිලි ඡායාරූපයක් හසු වුවද, ඝන වනාන්තර වියනෙහි (Canopy) ජීවත් වන මෙහි රහසිගත චර්යාවන් හේතුවෙන් නිසි වාර්තාකරණයක් සිදු කිරීමට වසර ගණනාවක් යනතුරු නොහැකි විය. කෙසේ වෙතත්, වසර කිහිපයකට පසු ලබාගත් පැහැදිලි දෘශ්ය සාක්ෂි, ජානමය (DNA), මූලද්රව්යමය සහ උන්ගේ සුවිශේෂී ඝෝෂාකාරී හඬ (Vocalizations) පිළිබඳව ජාත්යන්තර විද්යාඥයන් පිරිසක් සිදු කළ දීර්ඝ කාලීන අධ්යයනයකින් පසුව මෙය ලොවට අලුත් වඳුරු විශේෂයක් බව සම්පූර්ණයෙන්ම තහවුරු කර ඇත.
ස්වාභාවික පරිසර පද්ධතිවල ජෛව විවිධත්වය ආරක්ෂා කිරීම සහ වනජීවී සංරක්ෂණය පිළිබඳ ගෝලීය අවධානය යොමු වන වර්තමාන සන්දර්භය තුළ, අප්රිකානු මහද්වීපයෙන් මෙවැනි නව ක්ෂීරපායී විශේෂයක් සොයාගැනීම සත්ත්ව විද්යා ක්ෂේත්රයේ සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක් ලෙස විද්වත්හු පෙන්වා දෙති. විශේෂයෙන්ම පසුගිය වසර 75 ක කාලය තුළ අප්රිකාවෙන් හමු වූ 5 වන වඳුරු විශේෂය මෙය වීම මෙහි ඇති විද්යාත්මක වටිනාකම තවත් ඉහළ නංවයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම “ලික්වේලි” වඳුරන් ජීවත් වන සීමිත භූමි ප්රමාණය සහ දඩයම් බිය හේතුවෙන් උන් මේ වන විටත් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක් වූ (Endangered) විශේෂයක් විය හැකි බවට පර්යේෂකයෝ අනතුරු අඟවති.
