ශ්රී ලංකාව තුළ විද්යුත් දුම්වැටි (E-cigarettes/Vapes) තහනම් කිරීමේ ප්රතිපත්තිය හේතුවෙන් රට තුළ මහා පරිමාණ නීති විරෝධී වෙළඳපොළක් (Black Market) නිර්මාණය වෙමින් පවතින බව ‘Prohibition Does Not Work’ (PDNW) සංවිධානය සිය අලුත්ම වාර්තාවෙන් අනතුරු අඟවයි. ‘තහනම් කිරීම් අසාර්ථක වන්නේ ඇයි: දුමෙන් තොර ශ්රී ලංකාවක් සඳහා වන නියාමන’ යනුවෙන් නම් කර ඇති මෙම වාර්තාව මඟින් පෙන්වා දෙන්නේ, දැඩි සීමා කිරීම් මධ්යයේ වුවද සමාජ මාධ්ය, අන්තර්ජාලය සහ රහසිගත ජාල හරහා ශ්රී ලංකාව තුළ විද්යුත් දුම්වැටි බහුලව අලෙවි වන බවයි.
මෙම වාර්තාව මඟින් අනාවරණය කර ඇති ප්රධාන කරුණු සහ ලෝක ප්රවණතා මෙසේය:
අසාර්ථක තහනම සහ ජාවාරම්කරුවන්ගේ ලාභය:
තහනම් කිරීම් මඟින් පාරිභෝගික ඉල්ලුම නැති කළ නොහැකි බවත්, ඉන් සිදුවන්නේ සමස්ත වෙළඳපොළම ජාවාරම්කරුවන්ට සහ අපරාධ කල්ලිවලට පවරා දීම පමණක් බවත් PDNW ප්රකාශක ටිම් ඇන්ඩෲස් මහතා පවසයි. ශ්රී ලංකාවේ තවමත් පිරිමින් මිලියන 1.86ක් පමණ දුම්පානය කරන අතර, තහනම නිසා ප්රමිතියෙන් තොර බාල නිෂ්පාදන රට තුළට පැමිණීමෙන් මහජන සෞඛ්යයට ඇති අවදානම තවත් වැඩි වී තිබේ. බ්රසීලය සහ ඕස්ට්රේලියාව වැනි රටවල් පැනවූ දැඩි තහනම නිසා මේ වන විට එරටවල් තුළ ඩොලර් බිලියන ගණනක නීති විරෝධී වෙළඳපොළවල් බිහිවී ඇති ආකාරය ද වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
තරුණ පරපුර අනතුරේ:
ඉන්ටර්පෝල්හි (Interpol) හිටපු සහකාර අධ්යක්ෂ සහ PDNW උපදේශක මයිකල් එලිස් මහතා පෙන්වා දෙන්නේ, තහනම මඟින් තරුණ පරපුර ආරක්ෂා නොවන බවයි. නීති විරෝධී වෙළෙන්දන් කිසිදු ප්රමිතියක් අනුගමනය නොකරන අතර, ඔවුන් වයස් සීමාවන් පරීක්ෂා කිරීමකින් තොරව ඕනෑම අයෙකුට මේවා විකිණීමට පෙළඹේ. මේ නිසා බ්රිතාන්යය, ස්වීඩනය සහ නවසීලන්තය වැනි රටවල් මෙන් විද්යාත්මක සාක්ෂි මත පදනම් වූ නියාමන රාමුවක් සකස් කරමින්, හානිය අවම නිකොටින් විකල්ප නීත්යානුකූලව හඳුන්වා දීම ශ්රී ලංකාවට වඩාත් සුදුසු බව විද්වතුන් පෙන්වා දෙයි.
