ශ්රී ලංකාව වර්තමානය වන විට ආර්ථික වශයෙන් යම් ස්ථාවරත්වයක් අත්කර ගනිමින් සිටියද, එහි ප්රතිලාභ තවමත් පොදු ජනතාවගේ දෛනික ජීවිතයට නිසි ලෙස ගලා නොයෑම බරපතල ගැටලුවක් වී තිබේ. දරිද්රතා විශ්ලේෂණ කේන්ද්රයේ (CEPA) දත්ත සහ මහාචාර්ය සිරිමල් අබේරත්න මහතාගේ අදහස්වලට අනුව, 2026 වසරේදීත් මෙරට ජනගහනයෙන් 22%ක් දරිද්රතා මට්ටමෙන් පහළ පසුවීමට ප්රධාන හේතු කිහිපයක් හඳුනාගත හැකිය.
ප්රධානතම හේතුව වන්නේ සාර්ව ආර්ථික දර්ශක (Macroeconomic indicators) යහපත් වුවද, ඒවා ගෘහස්ථ ආදායම හෝ රැකියා අවස්ථා බවට පත්වීමට ගතවන කාල පරතරයයි. ආර්ථික අර්බුදය හමුවේ ජනතාවගේ ඉතුරුම් සිඳී යාම, ණය බර ඉහළ යාම සහ අධ්යාපන හා සෞඛ්ය වියදම් දැරීමට ඇති අපහසුව දරිද්රතාවය තවදුරටත් පවත්වා ගැනීමට හේතු වී ඇත. ලෝක බැංකු දත්ත පෙන්වා දෙන්නේ දරිද්රතාවයට අමතරව තවත් 10%ක පමණ පිරිසක් ඕනෑම මොහොතක දරිද්රතාවයට ඇද වැටිය හැකි අවදානම් මට්ටමක පසුවන බවයි.
විශේෂයෙන්ම අඩු ආදායම් ලාභී පවුල්වල වියදමෙන් වැඩි කොටසක් ආහාර සඳහා වැය කිරීමට සිදුවීම නිසා ඔවුන්ගේ පෝෂණය සහ අනෙකුත් අත්යවශ්ය සේවා කප්පාදු වී තිබේ. මෙම තත්ත්වයෙන් මිදීමට නම් හුදු ආර්ථික වර්ධනය පමණක් ප්රමාණවත් නොවන අතර, එය ග්රාමීය ජනතාව, කාන්තාවන් සහ කුඩා ව්යාපාරිකයන් වෙතද ළඟා වන “අන්තර්වේදී වර්ධනයක්” (Inclusive growth) විය යුතුය. 2030 වසර දක්වා වූ දිගුකාලීන සැලසුම්වලදී අපනයන ප්රවර්ධනය, නිෂ්පාදන ආර්ථිකය ශක්තිමත් කිරීම සහ නිවැරදි පුද්ගලයන් ඉලක්ක කළ සමාජ ආරක්ෂණ වැඩපිළිවෙළවල් ක්රියාත්මක කිරීම අත්යවශ්ය බව විශේෂඥ මතයයි.
