කෘෂිකාර්මික වගාවන් සඳහා ආයෝජනය කිරීමේ මුවාවෙන් අධික සහ අසාමාන්ය ප්රතිලාභ ලබාදෙන බව පවසමින් මහජනතාව නොමඟ යවන වංචනික ව්යාපාර (Fraudulent Investment Schemes) පිළිබඳව ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව (CBSL) විසින් විශේෂ නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් හදිසි අනතුරු ඇඟවීමක් සිදුකර තිබේ. මහ බැංකුව සිය නිල පණිවුඩය හරහා ජනතාවගෙන් උපහාසාත්මකව ප්රශ්න කර සිටින්නේ, මෙවැනි කෙටි කාලීන අධික ප්රතිලාභ ලබාදීමට තරම් එම ආයතන සැබැවින්ම වගා කරන්නේ සුරංගනා කතාවල එන ආකාරයේ “මායා බෝංචි” (Magic Beans) ද යන්නයි.
විශේෂයෙන්ම මෑත කාලීනව දිවයිනේ විවිධ ප්රදේශවල වැනිලා, සඳුන්, අගාවුඩ්, සේර හෝ විවිධ ඖෂධීය හා විදේශීය බෝග වගා කිරීමේ ව්යාපෘති සඳහා මුදල් ආයෝජනය කර කෙටි කලකින් කෝටිපතියන් විය හැකි බව පවසමින් විවිධ සමාගම් මහජන මුදල් තැන්පතු ලබාගැනීමේ ශීඝ්ර වර්ධනයක් දක්නට ලැබේ. සාමාන්ය මූල්ය වෙළඳපොළේ පවතින පොලී අනුපාත හෝ ව්යාපාරික ලාභ සීමාවන් අතික්රමණය කරමින්, කිසිදු නීත්යානුකූල පදනමකින් තොරව මෙම ආයතන ලබාදෙන පොරොන්දු හුදෙක් මහජනතාව මුලා කර මුදල් වංචා කිරීමේ උපක්රම (Ponzi Schemes) බව මහ බැංකු දත්ත මඟින් පෙන්වා දෙයි.
ඕනෑම ව්යාපාරයකට මුදල් ආයෝජනය කිරීමට පෙර “ඔබෙන්ම අසන්න” (Ask yourself) යන තේමාව යටතේ මහ බැංකුව ජනතාවට උපදෙස් දෙන්නේ, අදාළ සමාගම් සතුව සැබෑ වගා බිම් පවතින්නේ ද, ඒවායින් උපයන සැබෑ ලාභය කොතරම් ද සහ ඒවා ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ ලියාපදිංචි වී ඇති ද යන්න පිළිබඳව දැඩිව විමසිලිමත් වන ලෙසයි. නීත්යානුකූල නොවන ආයතනවල මුදල් තැන්පත් කිරීමෙන් සිදුවන මූල්ය හානිය සම්බන්ධයෙන් මහ බැංකුව වගකීමක් නොගන්නා බැවින්, මෙවැනි “මායා බෝංචි” වැවිලි උපක්රමවලට හසු නොවී තම දහඩිය මහන්සියෙන් උපයන මුදල් ආරක්ෂා කරගන්නා ලෙස මූල්ය බලධාරීන් මහජනතාවගෙන් කාරුණිකව ඉල්ලා සිටියි.
