ශ්රී ලංකාව තුළ දුම්කොළ සමාගම්වලට වාසි සැලසෙන පරිදි සිගරට් සඳහා අඩු බදු ප්රතිශතයක් පවත්වාගෙන යාමේ සෘජු ප්රතිඵලයක් ලෙස ජාතික භාණ්ඩාගාරයට සිදුවන දැවැන්ත මූල්ය පාඩුව වේරිටේ රිසර්ච් (Verité Research) ආයතනයේ නවතම දත්ත වාර්තා මඟින් තවදුරටත් තහවුරු කර තිබේ. මෙරට සිගරට් පරිභෝජනය 2025 වසරේ පැවති මට්ටමේම පැවතිය ද, සිගරට්වල සිල්ලර මිලෙහි කිසිදු වෙනසක් සිදු නොකර එහි අඩංගු සමස්ත බදු ප්රතිශතය ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය (WHO) නිර්දේශ කරන 75%ක ජාත්යන්තර මට්ටම දක්වා යළි ඔසවා තැබුවහොත් පමණක් රජයට වසරකට අමතරව රුපියල් බිලියන 17.3ක (රුපියල් කෝටි 1,730ක) දැවැන්ත වාර්ෂික ආදායමක් උපයාගත හැකි බව ආර්ථික විශ්ලේෂණ පෙන්වා දෙයි.
මෙම අහිමි කරගන්නා මූල්ය ප්රතිපාදනය රටේ පවතින අනෙකුත් අත්යවශ්ය ක්ෂේත්රයන් සමඟ සංසන්දනය කිරීමේදී එහි බරපතලකම මනාව පැහැදිලි වේ. දුම්කොළ සමාගමෙන් නිසි පරිදි අයකර නොගන්නා මෙම රුපියල් කෝටි 1,730ක මුදල, දැනට දැඩි මූල්ය හිඟයකින් පෙළෙන ආපදා කළමනාකරණ අමාත්යාංශයේ (Ministry of Disaster Management) සමස්ත වාර්ෂික අයවැය මෙන් 1.2 ගුණයකට සමාන වන අතර, මෙරට දරුවන්ගේ සහ ගර්භණී මාතාවන්ගේ සෞඛ්ය වෙනුවෙන් වෙන් කර ඇති ජාතික පෝෂණ (Nutrition) ප්රතිපාදන මෙන් 1.3 ගුණයකට වඩා වැඩි අතිදැවැන්ත ධනස්කන්ධයකි. රජය විසින් සිතාමතාම සිගරට්වලින් මෙම බදු මුදල එකතු කර ගැනීමට අපොහොසත් වීම නිසා, එම පාඩුව පියවා ගැනීමට සාමාන්ය පොදු ජනතාව මත වෙනත් වක්ර බදු පටවන්නට සිදුව ඇති බවත්, සිගරට් බද්ද නිසි පරිදි අය කරගන්නේ නම් ජනතාව මත පවතින අනෙකුත් බදු බර ලිහිල් කිරීමට අවකාශය සැලසෙන බවත් ආර්ථික විද්යාඥයෝ පෙන්වා දෙති.
මීට අමතරව, දුම්කොළ බදුකරණය සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකාව ජාත්යන්තරය හමුවේ පැහැදිලි නිල පොරොන්දුවක් දී තිබේ. 2003 වසරේ නොවැම්බර් මාසයේදී ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ දුම්කොළ පාලනය පිළිබඳ ප්රඥප්තිය (WHO FCTC) ශ්රී ලංකාව විසින් අනුමත කර (Ratified) ඇති අතර, එහි 6 වන වගන්තියේ ක්රියාත්මක කිරීමේ මාර්ගෝපදේශ පැහැදිලිවම සඳහන් කරන්නේ රටේ පවතින උද්ධමනයට (Inflation) සහ ජනතාවගේ ආදායම් වර්ධනයට (Income Growth) සාපේක්ෂව සිගරට් මිලදී ගැනීමේ හැකියාව පාලනය කිරීම සඳහා අඛණ්ඩව දුම්කොළ බදු ඉහළ නැංවිය යුතු බවයි. එහෙත් ශ්රී ලංකාවේ වත්මන් ප්රවේශය එම ජාත්යන්තර එකඟතාවන්ට මුළුමනින්ම පිටුපාමින් ප්රතිවිරුද්ධ දිශාවකට (Opposition Direction) ගමන් කර ඇති බැවින්, වහාම මෙම බදු ප්රතිපත්තිය ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්ට අනුකූලව සකස් කර රටට අහිමි වන කෝටි 1,730ක ධනය භාණ්ඩාගාරයට ලබාගන්නා ලෙස ආර්ථික විශේෂඥයෝ බලකර සිටිති.
