ශ්රී ලංකාවේ බෞද්ධ, ඓතිහාසික, වෛද්ය, ජ්යොතිෂ සහ සංස්කෘතික උරුමය සුරක්ෂිත කරන වටිනා තල්පත් පිටපත් විශාල ප්රමාණයක් මේ වන විට විනාශ වීමේ අවදානමකට ලක්ව ඇති බව වාර්තා වේ.
වෙරළාසන්න ප්රදේශවල පිහිටි පුරාණ විහාරස්ථානවල ඇති තල්පත් පිටපත්, වායුගෝලයේ පවතින ලවණ සහිත තත්ත්වය හේතුවෙන් සීඝ්රයෙන් දිරාපත් වෙමින් පවතී.
තල්පත් සංරක්ෂණය සඳහා අත්යවශ්ය වන දුම්මල තෙල් (resin oil) නිෂ්පාදනය කිරීමට අවශ්ය පාරම්පරික දැනුම සහිත දක්ෂ ශිල්පීන්ගේ හිඟය ප්රධාන අභියෝගයක් වී තිබේ.
1952 වසරෙන් පසු මෙතෙක් ශ්රී ලංකාවේ තල්පත් පිටපත් පිළිබඳව ජාතික මට්ටමේ සමීක්ෂණයක් සිදුකර නොමැති අතර, මේ හේතුවෙන් දුර්ලභ සහ ලේඛනගත නොකළ තල්පත් පිටපත් තවමත් විහාරස්ථාන සහ පුද්ගලික එකතු කිරීම්වල පැවතිය හැකි බව පර්යේෂකයින් විශ්වාස කරයි.
මේ අතර, පනාදුර වාදයෙහි 150 වැනි සංවත්සරයට සමගාමීව දියත් කළ වැඩසටහනක් යටතේ මේ වන විට විහාරස්ථාන 14ක තල්පත් පිටපත් සංරක්ෂණය කර ඇත. බෞද්ධාලෝක පදනමේ මූල්ය ආධාර සහ ජාතික පුස්තකාල හා ප්රලේඛන සේවා මණ්ඩලයේ තාක්ෂණික සහාය මත මෙම වැඩසටහන ක්රියාත්මක වේ.
ගාල්ලේ දොඩන්දූව කුමාරකන්ද කුමාර මහා විහාරය, දොඩන්දූව ශෛලාබිම්බාරාමය, ගාල්ලේ ශ්රී පරමානන්ද රාජමහා විහාරය, ගාල්ලේ පරම විචිත්රානන්ද විහාරය සහ පනාදුර පින්වත්ත ශ්රී සද්ධර්මාකර පිරිවෙන ඇතුළු ස්ථාන රැසක සංරක්ෂිත තල්පත් නැවත භාර දී ඇත. මෙම සංරක්ෂණ ක්රියාවලියේදී වසර 600ක් පැරණි ‘කවිමිණි නමාවලිය’, මිගෙට්ටුවත්තේ ගුණානන්ද හිමියන් සාමණේර සමයේ ලියූ පාලි ව්යාකරණ ග්රන්ථයක් සහ බුරුමයෙන් උසස් පැවිද්ද (උපසම්පදාව) ලබා ගැනීම පිළිබඳ 1808 වසරේ ලේඛනයක් ඇතුළු ඓතිහාසික වශයෙන් වැදගත් ලේඛන රැසක් හඳුනා ගැනීමට හැකි විය.
