ශ්රී ලංකාවේ නවතම ජන සංගණන වාර්තා මගින් මෙරට ප්රජනන අනුපාතය එක් කාන්තාවකට දරුවන් 1.3 ක් දක්වා බරපතල ලෙස පහත වැටී ඇති බව පෙන්නුම් කළද, එය සැබෑ ජනගහන කඩාවැටීමකට වඩා දත්ත ගණනය කිරීමේ දෝෂයක් හෝ තාවකාලික පසුබෑමක් විය හැකි බව කොළඹ විශ්වවිද්යාලයේ ප්රජා විද්යා පිළිබඳ සම්මානිත මහාචාර්ය ලක්ෂ්මන් දිසානායක මහතා පෙන්වා දෙයි. ලෝකයේ අනෙකුත් රටවල මෙවැනි පහත වැටීමක් සිදුවීමට දශක පහකට අධික කාලයක් ගත වුවද, ලංකාවේ 2012 වසරේ පැවති 2.42 අගය වසර දොළහක් වැනි කෙටි කාලයකදී මෙතරම් වේගයෙන් පහත වැටීම අතිශය අසාමාන්ය තත්ත්වයකි. මෙය සැබවින්ම දරුවන් හැදීම අත්හැර දැමීමකට වඩා ආර්ථික අර්බුදය සහ කොවිඩ් වසංගතය වැනි හේතු මත දරු උපත් ප්රමාද කිරීමේ ප්රතිඵලයක් ලෙස හඳුනාගත හැකිය.
දත්ත ගැඹුරින් විශ්ලේෂණය කිරීමේදී පෙනී යන්නේ කාන්තාවන් විවාහ වන සාමාන්ය වයස අවුරුදු 23 සිට 26 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති නමුත් විවාහ වීම ප්රතික්ෂේප කිරීමේ ප්රවණතාවක් දක්නට නොලැබෙන බවයි. ලංකාවේ සංස්කෘතික පසුබිම තුළ දරු උපත් බහුලව සිදුවන්නේ විවාහය තුළ බැවින්, විවාහය ප්රමාද වීම සමස්ත උපත් සංඛ්යාව තාවකාලිකව අඩු වීමට ප්රධාන හේතුවක් වී තිබේ. එසේම විවාහක කාන්තාවන් අතර තවමත් දරුවන් දෙදෙනෙකු හෝ තිදෙනෙකු ලැබීමේ අභිලාෂය නොවෙනස්ව පවතින අතර, සංගණන දත්තවල පවතින තාක්ෂණික දෝෂ නිවැරදි කළ විට සැබෑ ප්රජනන අනුපාතය 2.1 ක පමණ ස්ථාවර මට්ටමේ පවතින බව විද්වතුන් පෙන්වා දෙයි.
මෙම වැරදි දත්ත මත පදනම්ව අනවශ්ය ලෙස කලබල වී හදිසි ජනගහන ප්රතිපත්ති සම්පාදනය කිරීම භයානක විය හැකි බව මහාචාර්යවරයා අවධාරණය කරයි. ලංකාව දැනට මුහුණ දෙන සැබෑ අභියෝගය වන්නේ ජනගහනය වයස්ගත වීම සහ තරුණ ශ්රම බලකාය රට හැර යාමයි. එබැවින් හදිසි දිරිගැන්වීම් හරහා උපත් වේගය වැඩි කිරීමට උත්සාහ කරනවාට වඩා, විශ්රාම වැටුප් ක්රම ශක්තිමත් කිරීම, වැඩිහිටි රැකවරණය සහ තරුණ පරපුරට රට තුළ රැකියා අවස්ථා නිර්මාණය කිරීම වැනි ව්යුහමය වෙනස්කම් කෙරෙහි රජය අවධානය යොමු කළ යුතුය. නිවැරදි සහ විද්යාත්මක දත්ත මත පදනම් වූ සැලසුම් සැකසීම රටේ අනාගත ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට අත්යවශ්ය සාධකයක් වනු ඇත.
