ශ්‍රී ලංකාව සතු ස්වාභාවික සම්පත්, යටිතල පහසුකම් සහ ආයතනික ව්‍යුහය සම්බන්ධයෙන් පවතින හැකියාවන් නිසි ලෙස ප්‍රයෝජනයට ගැනීමට නොහැකි වීම පිළිබඳව කටුපොල් වගාව ආශ්‍රිත විවාදය හරහා වැදගත් පාඩම් රැසක් ඉගෙනගත හැකි බව ශ්‍රී ලංකා ව්‍යවසායකයන්ගේ සංගමයේ මහලේකම් ලලිත් ඔබේසේකර මහතා පෙන්වා දෙයි.
සිංගප්පූරුවට ස්වාභාවික සම්පත් හිඟයක් පැවති පසුබිමක සේවා අංශය උපායමාර්ගිකව සංවර්ධනය කරමින් ඉදිරියට යාමට හැකි වූ අතර, ඉන්දුනීසියාව සහ මැලේසියාව තම රටවල ස්වාභාවික සම්පත් සංවර්ධනය සඳහා පුළුල් ලෙස යොදාගෙන තිබේ. එහෙත් එම රටවල් අනුගමනය කළ උපායමාර්ගවලින් පාඩම් ඉගෙනගෙන ඒවාට ගැළපෙන ස්ථාවර ප්‍රතිපත්තියක් ක්‍රියාත්මක කිරීමට ශ්‍රී ලංකාව අසමත් වී ඇති බව ඔහුගේ අදහසයි.
කටුපොල් වගාවෙන් මැලේසියාව සහ ඉන්දුනීසියාව ලැබූ අත්දැකීම්
මැලේසියාව 1960 දශකයේදී රබර් කර්මාන්තයට විකල්පයක් ලෙස කටුපොල් වගාව ව්‍යාප්ත කිරීමට පියවර ගත්තේය. කුඩා පරිමාණ ගොවීන්ට ඉඩම්, වගා ද්‍රව්‍ය සහ වෙළෙඳපොළ පහසුකම් ලබාදීම ඇතුළු වැඩපිළිවෙළ හරහා මෙම වගාව රටේ ප්‍රධාන ආර්ථික අංශයක් බවට පත් කිරීමට එරට සමත් විය.
ඒ සඳහා 1956දී පිහිටුවන ලද FELDA ආයතනයද වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාව අවම කිරීම සහ කුඩා ගොවීන්ට දිගුකාලීන වගා අවස්ථා ලබාදීම එහි ප්‍රධාන අරමුණු අතර විය. කටුපොල් වගාව ව්‍යාප්ත වීමත් සමඟ මැලේසියාව 1966දී බොර කටුපොල් තෙල් අපනයනයෙන් නයිජීරියාව අභිබවා ගිය අතර, පසුව එය රටේ ප්‍රධාන ආර්ථික බෝගයක් බවට පත්විය.
ඉන්දුනීසියාවද 1980 දශකයේ සිට කුඩා ගොවීන් සහ ග්‍රාමීය ප්‍රජාවන් සම්බන්ධ කරගනිමින් කටුපොල් වගාව වේගයෙන් ව්‍යාප්ත කළේය. 2021–22 සහ 2025–26 කාලය අතර එරට වගා බිම් විශාල ලෙස වැඩිවී ඇති අතර, කටුපොල් තෙල් නිෂ්පාදනයේ ප්‍රමුඛ රටක් බවට පත්වීමටද එය සමත් වී තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, රටවල් දෙකෙහිම මෙම වගාව ව්‍යාප්ත වීමත් සමඟ වනාන්තර විනාශය, ජෛව විවිධත්වයට හානි සහ වෙනත් පාරිසරික ගැටලු පිළිබඳ විවේචනද මතු විය. එම අත්දැකීම් පෙන්වා දෙන්නේ ආර්ථික ප්‍රතිලාභ සලකා බැලීමේදී පාරිසරික බලපෑම් පිළිබඳ විද්‍යාත්මක ඇගයීමක්ද අත්‍යවශ්‍ය බවයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ කටුපොල් වගාවේ පසුබිම
ශ්‍රී ලංකාවේ වාණිජ කටුපොල් වගාව ආරම්භ වූයේ 1968 වසරේදී ගාල්ල, නාකියාදෙණිය වතුයායේ භූමියක කටුපොල් පැළ 68ක් වගා කිරීමත් සමඟය. පසුව රබර් වගාවේ ලාභදායීතාව අඩුවීම හේතුවෙන් ප්‍රාදේශීය වතු සමාගම් කිහිපයක් කටුපොල් වගාවට යොමු විය.
මෙරට කටුපොල් වගාව සම්බන්ධයෙන් පාරිසරික ගැටලුද සාකච්ඡාවට ලක්ව ඇත. විශේෂයෙන්ම අධික වර්ෂාපතනයක් ලබන තෙත් කලාපයේ වගාවට අදාළ ජල භාවිතය, පස සහ ජෛව විවිධත්වය පිළිබඳ අවධානය යොමු වී තිබේ. 2018දී මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය නිකුත් කළ බව සඳහන් වන වාර්තාවකද භූගත ජල මට්ටම, පසෙහි තත්ත්වය සහ ජෛව විවිධත්වය සම්බන්ධ ගැටලු පිළිබඳ කරුණු ඉදිරිපත් කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, එම පාරිසරික චෝදනා තහවුරු කිරීම සඳහා දේශීය විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සහ දිගුකාලීන නිරීක්ෂණ දත්තවල වැදගත්කමද මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ. 2021 අප්‍රේල් මාසයේදී රජය කටුපොල් වගාව තහනම් කරමින් ගැසට් නිවේදනයක් නිකුත් කළ අතර, දැනට පවතින වගාවන් ක්‍රමයෙන් ඉවත් කිරීමටද නියෝග කර තිබේ.
ආර්ථිකය සහ පරිසරය අතර සමතුලිතතාවක් අවශ්‍යයි
ලලිත් ඔබේසේකර මහතා පෙන්වා දෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාව කටුපොල් වගාව පිළිබඳ තීරණ ගැනීමේදී ආර්ථික හා පාරිසරික කරුණු දෙකම විද්‍යාත්මක පදනමකින් සලකා බැලිය යුතු බවයි. ලෝකයේ ආහාරයට ගත හැකි තෙල් නිෂ්පාදනයෙන් සැලකිය යුතු කොටසක් කටුපොල් තෙල් මඟින් සපයනු ලබන බැවින්, එය වෙනත් බෝගයකින් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමෙන් පමණක් වගා බිම් අඩු කිරීමක් සිදු නොවන බවද ඔහුගේ අදහසයි.
මැලේසියාව, ඉන්දුනීසියාව සහ ඉන්දියාව වැනි රටවල් තමන් මුහුණ දුන් ගැටලු සඳහා ප්‍රතිපත්තිමය සහ විද්‍යාත්මක විසඳුම් සෙවීමට උත්සාහ කර ඇති බව පෙන්වා දෙන ඔහු, ශ්‍රී ලංකාවද දේශීය පර්යේෂණ දත්ත මත පදනම්ව පැහැදිලි නිර්ණායක සකස් කළ යුතු බව අවධාරණය කරයි.
ඔහුගේ අදහස අනුව, මෙරට කටුපොල් වගාව පිළිබඳ ප්‍රතිපත්තිය නැවත සලකා බැලීමේදී නිශ්චිතව හඳුනාගත් භූමි ප්‍රදේශවලට වගාව සීමා කිරීම, දේශීය පර්යේෂණ ප්‍රතිඵල ප්‍රසිද්ධ කිරීම සහ සාක්ෂි මත පදනම්ව තීරණ ගැනීම වැදගත් වේ. ආර්ථික ප්‍රතිලාභ, ග්‍රාමීය ජනතාවගේ ආදායම් අවස්ථා සහ පරිසර සංරක්ෂණය අතර සමතුලිතතාවක් ඇති කිරීම මෙහිදී ප්‍රධාන අභියෝගයයි.
