ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය විශ්වවිද්යාල පද්ධතිය තුළ ශිෂ්ය ඇතුළත් කිරීම් අඛණ්ඩව ඉහළ ගියද, ඊට සමානුපාතිකව ශාස්ත්රීය කාර්ය මණ්ඩලය නොමැති වීම නිසා බරපතළ මානව සම්පත් අර්බුදයක් නිර්මාණය වී තිබේ. 2023 වසරේ සිට මෙම තත්ත්වය වඩාත් උග්ර වී ඇති බව විශ්වවිද්යාල ආචාර්යවරුන්ගේ සමිති සම්මේලනය (FUTA) පෙන්වා දෙයි.
විශ්වවිද්යාල පද්ධතිය සඳහා අවශ්ය වන සමස්ත කථිකාචාර්යවරුන් සංඛ්යාව 12,000ක් වුවද, දැනට සේවයේ නිරතව සිටින්නේ 5,700ත් 5,800ත් අතර පිරිසක් පමණි. ඉන් වැඩි පිරිසක් අධ්යයන නිවාඩු සහ සේවා නිවාඩු මත විදේශගතව සිටින බැවින්, සැබෑ ලෙස සේවයේ නිරතවන කථිකාචාර්යවරුන් සංඛ්යාව ඉතා අඩු මට්ටමක පවතී. 2012-13 වසරවලදී වාර්ෂිකව විශ්වවිද්යාලවලට බඳවා ගත් සිසුන් සංඛ්යාව 25,000ක් වුවත්, වර්තමානයේ එය 45,000 ඉක්මවා තිබීම මෙම අර්බුදය තවදුරටත් උග්ර කර ඇත.
අධික බදු ප්රතිපත්තිය සහ ජීවන වියදම ඉහළ යාම නිසා කථිකාචාර්යවරුන් 1,700ත් 1,800ත් අතර පිරිසක් 2023 සිට මේ දක්වා රට හැර ගොස් හෝ වෙනත් රැකියා වෙත යොමු වී ඇත. රාජ්ය විශ්වවිද්යාලයක ආධුනික කථිකාචාර්යවරයෙකුගේ මාසික වැටුප රුපියල් 150,000කට වඩා අඩු වුවද, පෞද්ගලික උසස් අධ්යාපන අංශයේ ඊට සමාන සුදුසුකම් ඇති අයට රුපියල් මිලියනයකට ආසන්න වැටුපක් ලබා ගැනීමේ හැකියාව පවතී. STEM වැනි ක්ෂේත්රවල උපාධිධාරීන්ට කර්මාන්ත ක්ෂේත්රය තුළ පවතින ඉහළ ඉල්ලුම නිසා විශ්වවිද්යාල සේවයට පැමිණීම අඩුවී ඇත. පර්යේෂණ දීමනා, වාහන බලපත්ර සහ දේපළ ණය වැනි වරප්රසාද අහෝසි කිරීම ද මෙම තත්ත්වයට හේතු වී තිබේ.
කොවිඩ් වසංගතය හේතුවෙන් විශ්වවිද්යාල තුළ කණ්ඩායම් කිහිපයක් එකවර අධ්යාපනය ලැබීම නිසා ආචාර්යවරුන්ට විවේකයකින් තොරව සෘජු දේශන සහ මාර්ගගත දේශන පැවැත්වීමට සිදුව ඇත. පරිපාලන තනතුරු දරන අයට අධ්යාපන කටයුතු මධ්යයේ අනෙකුත් රාජකාරි ද ඉටු කිරීමට සිදුවීමෙන් ඔවුන් දැඩි පීඩනයකට ලක්ව ඇති අතර, එය අධ්යාපනයේ ගුණාත්මකභාවය කෙරෙහි සෘජුවම බලපෑම්
විශ්වවිද්යාල ප්රතිපාදන කොමිෂන් සභාව (UGC) පවසන්නේ තාවකාලිකව නවතා තිබූ බඳවා ගැනීම් මේ වන විට යළි ආරම්භ කර ඇති බවයි. විශ්වවිද්යාල උපකුලපතිවරුන්ගේ ඉල්ලීම් මත කළමනාකරණ සේවා දෙපාර්තමේන්තුවේ අනුමැතිය ඇතිව සේවක පුරප්පාඩු ක්රමයෙන් පිරවීමට පියවර ගෙන ඇත.
