ලංකාව තුළ දුම්වැටි භාවිතය සහ දුම්කොළ ආශ්රිත හානි අවම කරමින් සුවපත් දේශයක් නිර්මාණය කිරීම උදෙසා ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය (WHO) සහ මෙරට දේශීය විද්වතුන් විසින් විශේෂිත ප්රධාන නිර්දේශ 5ක් ඉදිරිපත් කර ඇති බව දත්ත මඟින් අනාවරණය වෙයි. රට තුළ දුම්වැටි භාවිතයේ ශීඝ්ර අඩුවීමක් අපේක්ෂාවෙන් ඉදිරිපත් කර ඇති එම ප්රධානතම ප්රතිපත්තිමය නිර්දේශයන් මෙසේය:
– තනි සිගරට් ලෙස දුම්වැටි අලෙවිය තහනම් කිරීම: තරුණ පරපුර සහ අඩු ආදායම්ලාභීන් ඉතා පහසුවෙන් දුම්වැටි මිලදී ගැනීමට පෙළඹීම වැළැක්වීම සඳහා තනි තනිව සිගරට් අලෙවි කිරීම සපුරා තහනම් කළ යුතු බවට නිර්දේශ කර ඇත.
– සම්මත ඇසුරුම්කරණය නීතිගත කිරීම: දුම්වැටි සමාගම් විසින් පාරිභෝගිකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීමට භාවිත කරන විවිධ වර්ණ සහ වෙළඳ ලකුණු වෙනුවට, ලොව පිළිගත් සම්මත අවවාදාත්මක ඇසුරුම්කරණ ක්රමවේදයන් (Plain Packaging) මෙරට තුළ සම්පූර්ණයෙන්ම නීතිගත කිරීම.
– අධ්යාපන ආයතන අවට දුම්වැටි තහනම: පාසල් සහ අනෙකුත් අධ්යාපන ආයතනයක සිට මීටර 100ක් ඇතුළත සීමාවක කිසිදු ආකාරයකින් දුම්වැටි අලෙවි කරන ස්ථානයක් පවත්වාගෙන යාම සපුරා තහනම් කිරීම.
– පනත් සංශෝධන සම්මත කර ගැනීම: දුම්කොළ හා මද්යසාර පිළිබඳ ජාතික අධිකාරි පනත (NATA Act) වඩාත් ශක්තිමත් සහ කාලීන කිරීම සඳහා යෝජනා කර ඇති නව සංශෝධනයන් කඩිනමින් සම්මත කර ගැනීම.
– විධිමත් බදු ප්රතිපත්තියක් සකස් කිරීම: දුම්කොළ සමාගම් විසින් රජය වෙත අනිවාර්යයෙන්ම ගෙවිය යුතු බදු මුදල් ක්රමවත්ව සහ නිවැරදිව අයකර ගැනීම සඳහා වඩාත් විනිවිදභාවයකින් යුතු ශක්තිමත් වැඩපිළිවෙළක් සකස් කිරීම.
මෙම නිර්දේශයන් කඩිනමින් ක්රියාත්මක කිරීම හරහා මෙරට මහජන සෞඛ්යය සුරක්ෂිත කිරීමටත්, දුම්වැටි නිසා ජාතික ආර්ථිකයට සිදුවන බිලියන ගණනක හානිය වළක්වා ගැනීමටත් හැකිවනු ඇති බව විද්වත්හු අවධාරණය කරති.
